Please use this identifier to cite or link to this item:
https://olympias.lib.uoi.gr/jspui/handle/123456789/40354Full metadata record
| DC Field | Value | Language |
|---|---|---|
| dc.contributor.author | Έξαρχος, Γεώργιος | el |
| dc.date.accessioned | 2026-09-08T07:43:01Z | - |
| dc.date.available | 2026-09-08T07:43:01Z | - |
| dc.identifier.uri | https://olympias.lib.uoi.gr/jspui/handle/123456789/40354 | - |
| dc.rights | CC0 1.0 Universal | * |
| dc.rights.uri | http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/ | * |
| dc.subject | Μέγας Αλέξανδρος | el |
| dc.title | Ὁ Μέγας Ἀλέξανδρος καὶ ἡ Ὕστερη Ῥωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία | el |
| dc.title | Alexander the Great and the Late Roman Empire | en |
| dc.type | doctoralThesis | en |
| heal.type | doctoralThesis | el |
| heal.type.en | Doctoral thesis | en |
| heal.type.el | Διδακτορική διατριβή | el |
| heal.secondaryTitle | ἡ Ἐπιτομὴ τῶν Φιλιππικῶν Ἱστοριῶν τοῦ Πομπηίου Τρόγου τοῦ Ἰουστίνου | el |
| heal.secondaryTitle | Justin’s Epitome of the Philippic Histories of Pompeius Trogus | en |
| heal.classification | Αρχαία Ιστορία | el |
| heal.dateAvailable | 2026-09-08T07:44:02Z | - |
| heal.language | el | el |
| heal.access | free | el |
| heal.recordProvider | Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Φιλοσοφική Σχολή | el |
| heal.publicationDate | 2026-04-27 | - |
| heal.abstract | Η παρούσα διδακτορική διατριβή εξετάζει συστηματικά τον τρόπο με τον οποίο ο Ιουστίνος, με την Επιτομή των Φιλιππικών Ιστοριών του Πομπηίου Τρόγου, «ξαναγράφει» τον Μέγα Αλέξανδρο, όχι ως απλό ιστορικό πρόσωπο, αλλά ως ηθικό παράδειγμα (exemplum) και ως πολιτικό καθρέφτη για την ύστερη Ρωμαϊκή αυτοκρατορική εμπειρία. Κεντρική αφετηρία της έρευνας είναι ότι η Επιτομή δεν αποτελεί μηχανική σύνοψη ενός «χαμένου» έργου, αλλά αυτόνομο προϊόν της ύστερης αρχαιότητας· ένα κείμενο που επιλέγει, μετακινεί, συμπυκνώνει και ανασημασιοδοτεί το υλικό, ώστε η ιστορία του Αλεξάνδρου να λειτουργεί ως έλεγχος του ήθους της εξουσίας και ως «σχολείο μέτρου». Σκοπός της διατριβής είναι να απαντήσει σε τέσσερις αλληλένδετες ερευνητικές ερωτήσεις: (α) ποιο είναι το ιστορικό και πνευματικό πλαίσιο, μέσα στο οποίο η Επιτομή αποκτά νόημα (ιδίως 3ος – αρχές 4ου αι. μ.Χ.)· (β) ποια είναι η ακριβής σχέση Ιουστίνου-Τρόγου και πού αρχίζει η «φωνή» του επιτομιστή· (γ) με ποια εργαλεία η Επιτομή μετατρέπει γεωγραφία και εθνογραφία σε ηθικό χάρτη· και (δ) πώς η μορφή του Αλεξάνδρου εντάσσεται στο δίπολο imitatio Alexandri / translatio imperii, ώστε να αναγνωσθεί ως πρότυπο και προειδοποίηση για όποιον κατέχει ή διεκδικεί imperium. Μεθοδολογικά η έρευνα υιοθετεί συνειδητά διπλή οπτική: (1) φιλολογική ακρίβεια (παραλλαγές, συντακτική ανάλυση, ρητορικό «κόψιμο», λειτουργία των sententiae) και (2) ηθική ερμηνεία (πώς η γλώσσα και η αφαίρεση παράγουν κρίση, πώς το επεισόδιο γίνεται exemplum). Η πρώτη ορίζει τι λέγεται, η δεύτερη ορίζει γιατί λέγεται· και η συνάρθρωσή τους επιτρέπει να αναδειχθεί η Επιτομή ως παιδευτικό κείμενο της ύστερης Ρώμης, όχι ως «σύντομος Τρόγος».Ενότητα 1 (Εισαγωγή). Η Εισαγωγή αναπτύσσει εκτενώς το ιστορικό και ιστοριολογικό πλαίσιο που καθιστά την Επιτομή αναγνώσιμη ως κείμενο ηθικής ιστοριογραφίας, και όχι απλώς ως σύντομη παράθεση γεγονότων. Το μεταίχμιο 3ου-αρχών 4ου αιώνα μ.Χ. χαρακτηρίζεται από ισχυρές μεταβολές στην οργάνωση της εξουσίας, από έντονη αίσθηση αβεβαιότητος, και από την ανάγκη επανεπιβεβαίωσης του κύρους του imperium μέσα σε συνθήκες κρίσεως. Η αυτοκρατορική λειτουργία τείνει να ιεροποιηθεί και να προβληθεί με νέους κώδικες (δημόσιες παραστάσεις, τελετουργία, συμβολική γλώσσα), ενώ παράλληλα η ρητορική και η παιδεία αναλαμβάνουν ακόμη πιο έντονα τον ρόλο μηχανισμών πειθαρχίας του λόγου και διαμόρφωσης κρίσεως. Σ’ αυτό το πλαίσιο, η ιστορία δεν αντιμετωπίζεται μόνον ως ανάμνηση, αλλά ως «παράδειγμα»· ως πεδίο απόδειξης του πώς η εξουσία αλλοιώνει ή ελέγχει το ήθος. Ο συγγραφέας επιμένει ότι η συντομία (brevitas) της Επιτομής είναι δομικό και ουσιώδες χαρακτηριστικό: η συμπύκνωση δεν λειτουργεί ως απώλεια, αλλά ως τεχνική επιλογής και έμφασης. Εκεί όπου ένα εκτενές ιστορικό έργο επιτρέπει αντιφάσεις, εναλλαγές τόνων και πλουσιότερη περιγραφή, η Επιτομή «αναγκάζει» την αφήγηση να σταθεροποιήσει την αξιολογική της κλίμακα· ο αναγνώστης καθοδηγείται να διαβάσει επιλεκτικά και ερμηνευτικά, να εντοπίσει τα σημεία όπου η έμφαση πέφτει σε πράξεις, αποφάσεις και χαρακτήρα, και να προσλάβει την ιστορία ως αθροιστική ηθική δοκιμή. Εδώ αποσαφηνίζεται και η λειτουργία των sententiae, ως συμπυκνωμένων κρίσεων, ως ρητορικών «καρφιών» που καρφώνουν στην μνήμη έναν ηθικό κανόνα ή ένα αποτρεπτικό συμπέρασμα. Η Εισαγωγή προχωρεί, επίσης, στην κριτική αποτίμηση της σχέσης Ιουστίνου-Τρόγου· η «φωνή» του επιτομιστή εντοπίζεται εκεί όπου η περίληψη γίνεται έμφαση, η έμφαση γίνεται ηθική κλιμάκωση, και η κλιμάκωση γίνεται κρίση για την εξουσία. Επί τούτοις, δείχνεται πώς η γεωγραφία και η εθνογραφία αποκτούν ηθική λειτουργία: ο κόσμος του κειμένου οργανώνεται ως «ηθικό τοπίο», όπου τόποι και λαοί δεν είναι απλώς σκηνικό, αλλά ορίζουν όρια, πειρασμούς, εξαιρέσεις και δοκιμές. Η έξοδος πέρα από τα γνωστά όρια της οικουμένης συνιστά, έμμεσα, δοκιμή των ορίων του ήθους· το ερώτημα μετατοπίζεται από το «πώς κατέκτησε» στο «πώς άντεξε την κατάκτηση». Τέλος, θεμελιώνεται το κεντρικό ερμηνευτικό σχήμα: το δίπολο imitatio Alexandri / translatio imperii λειτουργεί ως ορίζοντας ανάγνωσης, επειδή η μορφή του Αλεξάνδρου προσφέρεται ως πρότυπο ηγεμονικής φιλοδοξίας, αλλά και ως προειδοποίηση υπέρ της επικινδυνότητος της απέραντης δύναμης· η αλεξανδρινή δόξα, έτσι, αντιμετωπίζεται ως επιχείρημα για τον χαρακτήρα της εξουσίας.Στο Μέρος Α΄ (Εισαγωγή: Ιστορικό πλαίσιο 3ου/4ου αι.) σκιαγραφείται ο κόσμος μέσα στον οποίο η ηθική ιστοριογραφία γίνεται ανάγκη: πολιτικές ανατροπές και αστάθεια, μετασχηματισμός της έννοιας του imperium, μετάβαση από το μοντέλο του princeps στην ιδεολογία του dominus και ιεροποίηση της εξουσίας. Η διατριβή εξετάζει επίσης κοινωνικοοικονομικές μεταβολές (κρίσεις νομίσματος, αναδιάταξη κοινωνικών ιεραρχιών, συρρίκνωση του δημόσιου βίου) και το πνευματικό περιβάλλον όπου η παραδοσιακή παιδεία μεταπλάθεται σε disciplina animi· η ρητορική και η ανάγνωση νοούνται ως άσκηση κρίσεως και εσωτερικότητας. Εδώ εντάσσεται η Επιτομή ως χαρακτηριστικό είδος της περιόδου: η συντομία (brevitas) δεν πρόκειται για μια ένδεια ύλης αλλά για τεχνική ελέγχου και ηθικής συμπύκνωσης. Στο ίδιο μέρος εξετάζονται η ιδεολογική πρόσληψη του Αλεξάνδρου στην Ρώμη (από ύστερη Δημοκρατία έως Σεβήρους), ως πεδίο όπου imitatio Alexandri και translatio imperii αποκτούν πολιτική λειτουργία. Η διατριβή ιδίως αναλύει την εποχή των Σεβήρων, όπου η μίμηση του Αλεξάνδρου γίνεται τελετουργικό πρόγραμμα και υποστηρίζεται από νομίσματα, εικόνες, και δημόσιες παραστάσεις εξουσίας. Ακριβώς εδώ ο Ιουστίνος εμφανίζεται ως «αντίλογος μέτρου»: αντί να θεολογήσει την λάμψη, επιμένει στην ηθική κρίση.Στο Μέρος Β΄ (Φιλολογική παράδοση του Ιουστίνου) ανασυγκροτείται η χειρόγραφη παράδοση, η εκδοτική πορεία και ο τρόπος με τον οποίο το κείμενο «ζει» μέσα από την σχολική και λόγια χρήση (από την πρώιμη τυπογραφία μέχρι τις νεώτερες κριτικές εκδόσεις). Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στο ότι η epitome στην Ρωμαϊκή φιλολογία δηλώνει τεχνική απόσταξη και κρίση, όχι απλή περικοπή - ένα έργο που «διασώζει νόημα» και όχι μόνον γεγονότα. Εξετάζονται επιπλέον η ρητορική παιδεία του exemplum, η «φωνή» του αφηγητή-κριτή, μικρές υφολογικές μελέτες (close readings), και ένα στοχευμένο λεξιλόγιο αρετών/κακιών (virtus, moderatio, fides, pudor, superbia), που ορίζει την αξιολογική κλίμακα της Επιτομής.Στο Μέρος Γ΄ (Εθνογραφία και γεωγραφία: ο κόσμος ως ηθικός χάρτης) αναλύεται πώς η οικουμένη της Επιτομής δεν λειτουργεί ως ουδέτερη σκηνή αλλά ως πεδίο παραδειγμάτων: κάθε λαός και κάθε τόπος ενσαρκώνουν συγκεκριμένες αρετές ή υπερβάσεις. Η πορεία του Αλεξάνδρου από την Μακεδονία ως την Ινδία διαβάζεται ως πορεία δοκιμασίας του μέτρου, όπου τα όρια της φιλοδοξίας και της ανθρώπινης δύναμης τίθενται υπό ηθική κρίση.Στα Μέρη Δ΄-Θ΄ εκτείνεται η κεντρική ερμηνευτική σύνθεση της διατριβής: η πολιτική θεολογία της ύστερης Ρώμης, η imitatio Alexandri και η translatio imperii ως μηχανισμοί νομιμοποίησης εξουσίας· η κρίση του 3ου αιώνα και η ηθική ανάγκη που γεννά μορφές σύντομου, διδακτικού λόγου· η παιδεία και η ρητορική ως ασκητική του ήθους· και η αντιπαράθεση λόγου-εικόνας, όπου η Επιτομή προβάλλεται ως αντίδοτο στην «κυριαρχία της όψεως» και ως τεχνολογία μνήμης (συμπύκνωση, επιλογή, ηθική ανάμνηση). Επιπλέον, εξετάζεται η μετάβαση από την ηθική ιστορία προς θεολογικές αναγνώσεις (Ευσέβιος, Ιερώνυμος, Ορόσιος, Αυγουστίνος), όπου η ηθική κρίση της ιστορίας τείνει να μετασχηματισθεί σε ερμηνεία πρόνοιας.Στο Μέρος Ι΄ ο Ιουστίνος παρουσιάζεται «ανάμεσα σε δύο κόσμους»: παγανιστική Ρωμαϊκή ηθική και νέες μορφές εσωτερικότητας. Εδώ τεκμηριώνεται και η χρονολόγηση/αναθεώρηση της Επιτομής εντός του 3ου αιώνα και του σεβηριανού περιβάλλοντος, όπου η brevitas εξυπηρετεί ρητορική, σχολική και ηθική λειτουργία.Ενότητα 2 (Μετάφραση). Η δεύτερη ενότητα περιλαμβάνει μετάφραση των Βιβλίων XI–XII με αντικρυστό λατινικό κείμενο, ώστε να εξασφαλίζεται η διαρκής ελεγκτότητα της απόδοσης επί του πρωτοτύπου. Η μετάφραση αντιμετωπίζεται ως ερμηνευτική πράξη: σκοπός της είναι να διασώσει όχι μόνον την πληροφορία, αλλά και την οικονομία του ύφους, την πυκνότητα των αξιολογικών σηματοδοτήσεων, και την επιγραμματική λειτουργία των κατακλείδων. Εκεί όπου η λατινική φράση παράγει κρίση με αντίθεση, με έλλειψη ή με οξύ σχόλιο, η ελληνική απόδοση επιχειρεί να αναπαραγάγει την ίδια ηθική ένταση. Η μετάφραση, επιπλέον, στηρίζει την ορολογική συνέπεια (πολιτικοί και ηθικοί όροι, σταθερές αντιθέσεις) και λειτουργεί ως γέφυρα προς τον σχολιασμό, επιτρέποντας ακριβέστερη ανίχνευση των σημείων όπου η brevitas μετασχηματίζεται σε ηθική εστίαση. Επιπροσθέτως, η μετάφραση λειτουργεί ως όργανο ελέγχου της ερμηνείας, επειδή αναδεικνύει τα σημεία όπου η ιουστίνεια συμπύκνωση μεταφέρει αξιολογική έμφαση. Η προσοχή στην ορολογία και στην υφολογική οικονομία εξασφαλίζει ότι τα ηθικά σήματα του πρωτοτύπου (έπαινος/ψόγος, μέτρο/ύβρις) παραμένουν αναγνώσιμα και στην ελληνική απόδοση.Ενότητα 3 (Ιστορικός σχολιασμός). Η τρίτη ενότητα αναπτύσσει εκτενή ιστορικό σχολιασμό των Βιβλίων XI και XII, ο οποίος ακολουθεί το κείμενο βήμα-βήμα και αποσκοπεί σε μία σύνθεση ιστορικής εξήγησης και ρητορικο-ηθικής ερμηνείας. Ο σχολιασμός οργανώνεται ώστε κάθε χωρίο να φωτίζεται ταυτόχρονα ως μαρτυρία γεγονότος και ως αφηγηματική επιλογή: εξηγούνται πρόσωπα, θεσμοί, συμφραζόμενα, αλλά συγχρόνως εξετάζεται τι επιλέγει να προβάλει ο Ιουστίνος, τι αποσιωπά, πού συντομεύει και πού αντιθέτως «στέκεται», δηλαδή πού θεωρεί ότι η ηθική δοκιμή είναι κρίσιμη. Κεντρικός πυρήνας της μεθόδου είναι η συστηματική αντιπαραβολή παραλλήλων μαρτυριών της αλεξανδρινής παράδοσης. Η σύγκριση δεν λειτουργεί απλώς ως έλεγχος «ακριβείας», αλλά ως εργαλείο ανάδειξης σκοπιμότητας: όταν άλλες πηγές επεκτείνονται και η Επιτομή συντέμνει, η σύντμηση ερμηνεύεται· όταν άλλες πηγές ερμηνεύουν διαφορετικά και ο Ιουστίνος μετακινεί την έμφαση, η μετακίνηση αναγιγνώσκεται ως ηθικοπολιτική επιλογή. Ειδικώτερα, η ανάλυση εστιάζει σε σκηνές-κόμβους, όπου η ιστορική ύλη γίνεται έλεγχος ήθους: η proskynesis, η σύγκρουση με τον Κλείτο, η σημασία του Ηφαιστίωνος και ο ρόλος της τύχης φωτίζονται ως πεδία δοκιμής της εξουσίας, της εγκρατείας και του μέτρου. Παράλληλα, μέσω του σχολιασμού, καταγράφεται αλλά και ερμηνεύεται η ηθική λεξιλογική κλίμακα του κειμένου (έπαινος/ψόγος, μέτρο/ύβρις, σωφροσύνη/ακολασία, εγκράτεια/αλαζονεία), και αποδεικνύεται πώς η ρητορική συμπύκνωση λειτουργεί ως «σύστημα οδήγησης» της κρίσης: επιγραμματικές κατακλείδες, αντιθετικές δομές, και εστιασμένες σκηνές δημιουργούν πλέγμα παραδειγματικών σημείων.Ακόμη, μέσω του σχολιασμού επιχειρείται να τεκμηριωθεί όχι μόνον «τι» λέγεται, αλλά «πώς» και «γιατί» λέγεται, όταν η Επιτομή συντέμνει, αντιπαραβάλλει, ή αναδιατάσσει το υλικό. Η συνδυαστική ανάγνωση παραλλήλων, ρητορικών τεχνικών και ηθικού λεξιλογίου καθιστά φανερό τον τρόπο με τον οποίο η ιστορία μετατρέπεται σε πλέγμα παραδειγμάτων και αποτρεπτικών κρίσεων.Ενότητα 4 (Η πρόσληψη του Μ. Αλεξάνδρου από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα). Η τέταρτη ενότητα προσεγγίζει την πρόσληψη του Αλεξάνδρου ως μακρά διαδικασία διαμόρφωσης μνήμης και μετασχηματισμού νοημάτων. Αναδεικνύεται ότι η μορφή του λειτουργεί διαχρονικά ως «οθόνη προβολής» αξιών: άλλοτε ως επιτομή ηγεμονικής αρετής, άλλοτε ως σύμβολο αχαλίνωτης φιλοδοξίας, άλλοτε ως παράδειγμα πολιτισμικής συνάντησης, και άλλοτε ως προειδοποίηση υπέρ των ορίων της ανθρώπινης δύναμης. Η ιουστίνεια εκδοχή εντάσσεται σ’ αυτό το φάσμα ως λόγος ελεγκτικός: η δόξα περνά από φίλτρο μέτρου, ώστε ο θαυμασμός να μετατρέπεται σε κριτική πρόσληψη.Επιπλέον, η ενότητα της πρόσληψης επιτρέπει να φανεί ότι η μορφή του Αλεξάνδρου λειτουργεί ως δυναμικό «σημείο» πολιτισμικής μνήμης, που μεταβάλλεται ανάλογα με τις ιδεολογικές ανάγκες κάθε περιόδου. Η ιουστίνεια ανάγνωση εντάσσεται σε αυτήν την διαδρομή ως ένα μοντέλο ελεγκτικής πρόσληψης, όπου η δόξα αναγιγνώσκεται υπό το πρίσμα του μέτρου.Ενότητα 5 (Συμπεράσματα). Στην πέμπτη ενότητα συντίθενται τα πορίσματα: η Επιτομή λειτουργεί ως παιδευτικό κείμενο της ύστερης Ρώμης, όπου η ιστορία γίνεται άσκηση ηθικής κρίσης. Ο Αλέξανδρος προβάλλεται ως έλεγχος της εξουσίας και του imperium: η virtus δύναται να διολισθήσει σε ύβρη, η pietas να υπερβεί τα όρια και να αγγίξει το πεδίο του cultus, και η πολιτική επιτυχία να αποδειχθεί ανεπαρκής εάν δεν συνοδεύεται από το μέτρο. Η brevitas αποτιμάται ως τεχνική ηθικής συμπύκνωσης: η αφαίρεση οξύνει την κρίση, επειδή οδηγεί την αφήγηση σε ενδεικτικές κορυφώσεις και παραδειγματικά σημεία.Προστίθεται ότι τα συμπεράσματα συνδέουν τα φιλολογικά δεδομένα με την ιστοριολογική λειτουργία του κειμένου, δείχνοντας πώς η επιλογή και η σιωπή αποτελούν μέρος της ηθικής αφήγησης. Έτσι, η Επιτομή αποτιμάται ως μηχανισμός «διαπαιδαγώγησης» περί εξουσίας: η ιστορία δεν αποβλέπει μόνο στην μνήμη, αλλά στην κρίση.Ενότητα 6 (Βιβλιογραφία). Η βιβλιογραφία παρουσιάζεται ως αναγκαίο υπόβαθρο και ως μηχανισμός ελέγχου της τεκμηρίωσης. Η οργάνωσή της υποστηρίζει την κειμενική εργασία, την μεταφραστική απόδοση, τον σχολιασμό και την συνθετική ερμηνεία, επιτρέποντας την διασταύρωση κάθε επιμέρους θέσης με πηγές και σύγχρονες μελέτες.Επιπροσθέτως, η βιβλιογραφία αποτυπώνει το διπλό ερευνητικό σκέλος της διατριβής (φιλολογικό και ιστορικο-ερμηνευτικό), και διευκολύνει την ιχνηλάτηση των επιμέρους θέσεων εντός της διεθνούς συζήτησης. Η διάκριση πηγών και νεωτέρων μελετών ενισχύει την ελεγκτότητα της ερμηνείας και την αναγνωσιμότητα της τεκμηρίωσης.Ενότητα 7 (Παράρτημα). Το Παράρτημα συγκεντρώνει στοχευμένες εμβαθύνσεις που ενισχύουν την κύρια επιχειρηματολογία: ζητήματα θρησκευτικής/τελετουργικής διάστασης της εξουσίας (π.χ. proskynesis/deificatio), θέματα πολιτικής μνήμης και συμβολικών πρακτικών, και η ρωμαϊκή imitatio Alexandri ως πρακτική νομιμοποίησης μέσα από υλικές και δημόσιες αναπαραστάσεις (νομίσματα, εικόνες, επιγραφές, τελετές). Έτσι επιτείνεται ο κεντρικός άξονας της διατριβής: εξουσία, μέτρο, μνήμη.Ακόμη, το Παράρτημα λειτουργεί ως συμπληρωματικό πεδίο εμβάθυνσης, όπου ορισμένα ζητήματα (τελετουργία, θρησκευτική σημειολογία, μνήμη) αναπτύσσονται εκτενέστερα απ’ ό,τι επιτρέπει η κύρια αφήγηση. Η υποστηρικτική αυτή ύλη ενισχύει την κεντρική θέση ότι η Επιτομή αρθρώνει ηθικό λόγο περί εξουσίας.Επιπλέον, οι εικόνες δεν παρατίθενται ως απλό συνοδευτικό υλικό, αλλά ως τεκμήρια που ενισχύουν την κατανόηση της πολιτικής σημειολογίας και των τρόπων νομιμοποίησης. Η οπτική διάσταση συμπληρώνει την κειμενική ανάλυση, ιδίως εκεί όπου η εξουσία συγκροτείται και ως παράσταση. Οι χάρτες υποστηρίζουν την γεωγραφική διάσταση της έρευνας και την παρακολούθηση χώρων και διαδρομών. Η γεωγραφία εντάσσεται ερμηνευτικά: τα όρια, οι εσχατιές και η επέκταση της οικουμένης λειτουργούν ως σκηνές δοκιμής μέτρου, ώστε η πορεία του Αλεξάνδρου να διαβάζεται και ως δοκιμή ανθρώπινων ορίων.Ενότητα 8 (Ευρετήριο). Το ευρετήριο συγκροτεί την πρακτική υποδομή του έργου, οργανώνοντας πρόσωπα, τόπους, όρους, χωρία και βοηθητικούς καταλόγους, ώστε η διατριβή να λειτουργεί και ως εύχρηστο ερευνητικό εργαλείο. Η δυνατότητα ταχείας ανάκτησης τεκμηρίων και ελέγχου διασταυρώσεων εξασφαλίζει ότι το κείμενο παραμένει χρηστικό, όχι μόνον ως συνθετική πρόταση, αλλά και ως βάση για περαιτέρω έρευνα.Συνολικώς, η διατριβή καταδεικνύει ότι η Επιτομή του Ιουστίνου δεν λειτουργεί ως απλό επιτομικό αντίγραφο του Τρόγου, αλλά ως συνεκτικό κείμενο ύστερης αρχαιότητος, με ίδια ερμηνευτική στόχευση και παιδευτική λειτουργία. Η συντομία (brevitas) αναδεικνύεται ως τεχνική επιλογής και ηθικής συμπύκνωσης, η οποία μετατρέπει την αλεξανδρινή αφήγηση σε σύστημα κρίσεως περί εξουσίας, μέτρου και υπερβάσεως. Έτσι, η μορφή του Αλεξάνδρου προβάλλεται όχι μόνον ως παράδειγμα ηγεμονικής φιλοδοξίας, αλλά και ως διαρκής προειδοποίηση για τα όρια του imperium, όταν η πολιτική δύναμη δεν συνοδεύεται από ήθος, εγκράτεια και μέτρον.Τέλος, το ευρετήριο εξυπηρετεί όχι μόνον την πρακτική πλοήγηση, αλλά και την επιστημονική χρήση της διατριβής, επειδή καθιστά άμεσα προσβάσιμες τις διασταυρώσεις προσώπων, τόπων, όρων και χωρίων. Έτσι, ο αναγνώστης μπορεί να επαληθεύει γρήγορα την τεκμηρίωση και να χρησιμοποιεί το έργο ως εργαλείο περαιτέρω έρευνας. | el |
| heal.advisorName | Κουλακιώτης, Ηλίας | el |
| heal.committeeMemberName | Κουλακιώτης, Ηλίας | el |
| heal.committeeMemberName | Τζαμτζής, Ιωάννης | el |
| heal.committeeMemberName | Λιάμπη, Αικατερίνη | el |
| heal.committeeMemberName | Καρακάσης, Ευάγγελος | el |
| heal.committeeMemberName | Παππάς, Βασίλειος | el |
| heal.committeeMemberName | Ζάννης, Άγγελος | el |
| heal.committeeMemberName | Αθανασόπολος, Παναγιώτης | el |
| heal.academicPublisher | Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Φιλοσοφική Σχολή. Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας | el |
| heal.academicPublisherID | uoi | el |
| heal.numberOfPages | 596 σ. | el |
| heal.fullTextAvailability | true | - |
| Appears in Collections: | Διδακτορικές Διατριβές - ΙΣΤ | |
Files in This Item:
| File | Description | Size | Format | |
|---|---|---|---|---|
| Exarchos_PhD_2026.pdf | Ὁ Μέγας Ἀλέξανδρος καὶ ἡ Ὕστερη Ῥωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία: ἡ Ἐπιτομὴ τῶν Φιλιππικῶν Ἱστοριῶν τοῦ Πομπηίου Τρόγου τοῦ Ἰουστίνου | 15.31 MB | Adobe PDF | View/Open |
This item is licensed under a Creative Commons License