Please use this identifier to cite or link to this item:
https://olympias.lib.uoi.gr/jspui/handle/123456789/40545Full metadata record
| DC Field | Value | Language |
|---|---|---|
| dc.contributor.author | Μεριστούδης, Χρήστος | el |
| dc.date.accessioned | 2026-10-27T06:41:47Z | - |
| dc.date.available | 2026-10-27T06:41:47Z | - |
| dc.identifier.uri | https://olympias.lib.uoi.gr/jspui/handle/123456789/40545 | - |
| dc.rights | CC0 1.0 Universal | * |
| dc.rights.uri | http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/ | * |
| dc.subject | C-myc | en |
| dc.subject | Μετα-μεταγραφική ρύθμιση | el |
| dc.subject | Ρύθμιση γονιδιακής έκφρασης | el |
| dc.title | Ανάλυση της συμβολής των ρυθμιστικών περιοχών του c-myc mRNA στην μετάφραση μέσω 5΄ καλύπτρας και εσωτερικής θέσης εισόδου ριβοσωμάτων. | el |
| dc.type | doctoralThesis | en |
| heal.type | doctoralThesis | el |
| heal.type.en | Doctoral thesis | en |
| heal.type.el | Διδακτορική διατριβή | el |
| heal.classification | Μοριακή βιολογία | el |
| heal.dateAvailable | 2026-10-27T06:42:48Z | - |
| heal.language | el | el |
| heal.access | free | el |
| heal.recordProvider | Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Σχολή Επιστημών Υγείας | el |
| heal.publicationDate | 2025-10 | - |
| heal.abstract | Το πρωτο-ογκογονίδιο c-myc αποτελεί έναν πολύ σημαντικό ρυθμιστή κυτταρικών διεργασιών όπως ο πολλαπλασιασμός, η ανάπτυξη, διαφοροποίηση και απόπτωση. Απορρύθμιση της έκφρασής του συνδέεται άμεσα με την καρκινογένεση. Πληθώρα μελετών έχουν δείξει ότι το c-myc ως μεταγραφικός παράγοντας λειτουργεί μέσω διαμόρφωσης των επιπέδων έκφρασής του και ότι ακόμη και μικρές διακυμάνσεις μπορεί να παίξουν καταλυτικό ρόλο τόσο στις φυσιολογικές όσο και τις παθολογικές διεργασίες που ελέγχονται από την έκφραση του γονιδίου αυτού. Η μικρο-ρύθμιση της έκφρασης του c-myc επιτυγχάνεται μέσω μηχανισμών που δρουν στο επίπεδο της μεταγραφής, της μετάφρασης και της αποικοδόμησης του mRNA και της πρωτεΐνης του. Ο μετα-μεταγραφικός έλεγχος παίζει σπουδαίο ρόλο στην ρύθμιση της έκφρασης του c-myc τόσο στο επίπεδο της σταθερότητας του mRNA όσο και της μετάφρασής του. Οι ρυθμιστικοί αυτοί μηχανισμοί σε ένα μεγάλο ποσοστό έχουν διασαφηνιστεί. Οι αρχικές μελέτες είχαν εστιαστεί κυρίως στον έλεγχο της αποικοδόμησης του c-myc mRNA μέσω διεξοδικής ανάλυσης της συνεισφοράς διαφόρων ρυθμιστικών παραγόντων cis και trans καθώς και του τρόπου με τον οποίο αυτοί λειτουργούν. Οι αμετάφραστες περιοχές 5΄και 3΄ που εδράζονται στα άκρα του μηνύματος RNA παίζουν σημαντικό ρόλο στην μεταφρασιμότητά του. Η αμετάφραστη περιοχή 5΄που κωδικοποιείται από το εξώνιο 1 του γονιδίου περιέχει μία εσωτερική θέση εισόδου ριβοσώματος (IRES), της οποίας ο ρόλος είναι να διατηρεί την έκφραση του c-myc σε λειτουργικά επίπεδα κατά την διάρκεια φυσιολογικών και παθολογικών συνθηκών όπως η φάση G2/M του κυτταρικού κύκλου, η απόπτωση, το γενοτοξικό στρες και οι ιικές μολύνσεις. Στο άλλο άκρο του μηνύματος εδράζεται η αμετάφραστη περιοχή 3΄, η οποία εκτός του αποδεδειγμένου ρόλου της στην αποαδενυλίωση και αποικοδόμηση του, έχει δειχθεί ότι ασκεί μεταφραστικό έλεγχο μέσω miRNAs και πρωτεϊνών που προσδένουν την περιοχή. Εκτός των ρυθμιστικών στοιχείων cis που εδράζονται στις αμετάφραστες περιοχές του μηνύματος, το c-myc περιέχει και μια αλληλουχία στην κωδική του περιοχή, η οποία μπορεί να επηρεάσει τόσο την σταθερότητα όσο και την μεταφρασιμότητά του. Η αλληλουχία αυτή, με την ονομασία καθοριστικό στοιχεία αστάθειας της κωδικής περιοχής (CRD), αποτελείται από τα τελευταία 249 νουκλεοτίδια της περιοχής και την καθιστά ασταθή μέσω μεταφραστικής παύσης λόγω της ύπαρξης σπανίων κωδικονίων αργινίνης και θρεονίνης. Το αποτέλεσμα είναι η ύπαρξη ενός σημείου που δεν προστατεύεται από ριβοσώματα, το οποίο γίνεται στόχος ριβονουκλεασών εκτός και αν προστατεύεται από την πρωτεΐνη πρόσδεσης IGF2BP1 στην αλληλουχία CRD. Έχει επίσης προταθεί ότι πρόσδεση της IGF2BP1 στο στοιχείο CRD έχει σαν αποτέλεσμα την αποθήκευση του c-myc mRNA σε αμετάφραστα ριβονουκλεοπρωτεινικά σωματίδια, επηρεάζοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο την μετάφρασή του. Η συμβολή καθενός από τα προαναφερθέντα ρυθμιστικά στοιχεία στην μεταφρασιμότητα του c-myc έχει μελετηθεί κυρίως εστιάζοντας στο κάθε ένα ξεχωριστά. Η παρούσα μελέτη εστιάστηκε στην διερεύνηση της συμβολής των διαφόρων ρυθμιστικών περιοχών ανεξάρτητα και σε συνδυασμό μεταξύ τους στον μεταφραστικό έλεγχο κάτω από φυσιολογικές και στρεσογόνες συνθήκες. Οι αλληλεπιδράσεις των ρυθμιστικών περιοχών μεταξύ τους και ο ρόλος που παίζουν στην ρύθμιση της έκφρασης του c-myc διερευνήθηκαν μελετώντας την μεταφρασιμότητα του γονιδίου αναφοράς της λουσιφεράσης Firefly σε μονοσιστρονικούς και δισιστρονικούς φορείς έκφρασης που έφεραν συνδυασμούς των 5΄ UTR, 3΄ UTR και CRD. Η παρουσία της 5΄UTR που περιέχει μια εσωτερική θέση εισόδου ριβοσώματος οδήγησε σε αύξηση της μεταφρασιμότητας του μηνύματος κατά 50%. Μείωση κατά 50% παρατηρήθηκε όταν ο φορέας έκφρασης έφερε το στοιχείο CRD εντός πλαισίου ανάγνωσης ανεξάρτητα από την παρουσία του αγρίου τύπου της πρωτεΐνης IGF2BP1. Υπερέκφραση μιας μεταλλαγμένης μορφής της IGF2BP1 στην θέση 396 (καταστέλλει την φωσφορυλίωση από την Src κινάση) μείωσε την μετάφραση του μηνύματος RNA που έφερε το CRD σε διάφορες θέσεις. Η παρουσία της 3΄UTR αύξησε την μεταφρασιμότητα σε μεγάλο βαθμό επηρεάζοντας την μετάφραση τόσο μέσω καλύμματος 5΄ όσο και μέσω εσωτερικής θέσης εισόδου ριβοσώματος (IRES). Επιπρόσθετα η αμετάφραστη περιοχή 3΄αποκατέστησε την εξαρτώμενη από το κάλυμμα 5΄ μετάφραση υπό την παρουσία του αναστολέα πολυαδενυλίωσης, κορδυσεπίνη, καθώς επίσης και υπό την επήρεια μεταβολικού στρες. Η απουσία μακράς πολυαδενiλικής ουράς στην προκειμένη περίπτωση είχε ενισχυτική δράση όσον αφορά στην ‘’διάσωση της μετάφρασης’’ υπό συνθήκες κυτταρικής καταπόνησης. | el |
| heal.advisorName | Τράγκα, Θεώνη | el |
| heal.committeeMemberName | Τράγκα, Θεώνη | el |
| heal.committeeMemberName | Μιχαηλίδης, Θεολόγος | el |
| heal.committeeMemberName | Μυλωνάς, Ευστράτιος | el |
| heal.committeeMemberName | Μπαλατσός, Νικόλαος | el |
| heal.committeeMemberName | Δουρής, Βασίλης | el |
| heal.committeeMemberName | Μαραγκός, Πέτρος | el |
| heal.committeeMemberName | Φίλιου, Μιχαέλα | el |
| heal.academicPublisher | Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Σχολή Επιστημών Υγείας. Τμήμα Βιολογικών Εφαρμογών και Τεχνολογιών | el |
| heal.academicPublisherID | uoi | el |
| heal.numberOfPages | 214 σ. | el |
| heal.fullTextAvailability | true | - |
| Appears in Collections: | Διδακτορικές Διατριβές - ΒΕΤ | |
Files in This Item:
| File | Description | Size | Format | |
|---|---|---|---|---|
| Δ.Δ. Μεριστούδης Χρήστος_(2025).pdf | 3.95 MB | Adobe PDF | View/Open |
This item is licensed under a Creative Commons License
