Please use this identifier to cite or link to this item:
https://olympias.lib.uoi.gr/jspui/handle/123456789/40208Full metadata record
| DC Field | Value | Language |
|---|---|---|
| dc.contributor.author | Φαναριώτης, Ελευθέριος | el |
| dc.date.accessioned | 2026-07-01T06:31:50Z | - |
| dc.date.available | 2026-07-01T06:31:50Z | - |
| dc.identifier.uri | https://olympias.lib.uoi.gr/jspui/handle/123456789/40208 | - |
| dc.rights | Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 United States | * |
| dc.rights.uri | http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/us/ | * |
| dc.subject | Αλληλοποίηση | el |
| dc.subject | Διαπολιτισμικότητα | el |
| dc.subject | Passion | en |
| dc.title | Το μοτίβο της εγκατάλειψης στον μύθο της Φαίδρας: Αρχαία και σύγχρονη οπτική | el |
| dc.type | masterThesis | en |
| heal.type | masterThesis | el |
| heal.type.en | Master thesis | en |
| heal.type.el | Μεταπτυχιακή εργασία | el |
| heal.classification | Λατινικά | el |
| heal.dateAvailable | 2026-07-01T06:32:50Z | - |
| heal.language | el | el |
| heal.access | free | el |
| heal.recordProvider | Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Φιλοσοφική Σχολή | el |
| heal.publicationDate | 2026 | - |
| heal.abstract | Η παρούσα εργασία επιχειρεί να αναδείξει με εύληπτο τρόπο μία από τις πτυχές του αρχαιοελληνικού μύθου της Φαίδρας, την εγκατάλειψή της από τον σύζυγό της, και την αναπροσαρμογή του στη σύγχρονη εποχή. Η εξέταση του θέματος θα πραγματοποιηθεί κειμενοκεντρικά βάσει της μεθόδου της αλληλοποίησης, με σκοπό την ανάδειξη της αμοιβαίας και ταυτόχρονης διαδικασίας δημιουργίας και εξέλιξης, και μέσω της παράλληλης μελέτης και ανάλυσης τεσσάρων θεμελιωδών έργων που πραγματεύονται τον μύθο: την 4η επιστολή των Ηρωίδων, τη λατινική τραγωδία Phaedra του Σενέκα, την κινηματογραφική μεταφορά του μύθου με την ταινία Phaedra (1962) του Jules Dassin και τον δραματικό μονόλογο Φαίδρα του Γιάννη Ρίτσου στην ποιητική του συλλογή Τέταρτη Διάσταση. Στην πρώτη ενότητα, που αφορά την 4η επιστολή των Ηρωίδων, θα εξετάσουμε πώς η Φαίδρα δυσφημεί τον Θησέα στον ιδιωτικό του βίο ως σύζυγο και ως πατέρα, πώς επιχειρεί να πείσει τον Ιππόλυτο ότι είναι το ιδανικό ταίρι για εκείνον και πώς κατασκευάζει ρητορικά την επιστολή της για να απενεχοποιήσει το πάθος της. Στη δεύτερη ενότητα, που αφορά την τραγωδία Phaedra του Σενέκα, θα εξετάσουμε πώς η Φαίδρα δομεί το πορτραίτο του άπιστου συζύγου της βάσει της εικόνας ενός Ρωμαίου άνδρα της εποχής του δραματουργού, τις συνέπειες που επιφέρει το κρυφό ερωτικό πάθος στο σώμα και την ψυχή της και την εισαγωγή του καινοτόμου στοιχείου της απευθείας ερωτικής εξομολόγησης της Φαίδρας προς τον Ιππόλυτο. Στην τρίτη ενότητα, η οποία πραγματεύεται την κινηματογραφική μεταφορά του μύθου από τον Jules Dassin, θα ακολουθήσουμε τα χνάρια του σκηνοθέτη στην πορεία από το αρχαίο δράμα έως τη σύνθεση ενός σύγχρονου αστικού μελοδράματος με την προσθήκη του στοιχείου της εξωσυζυγικής σχέσης μητριάς και προγόνου, θα εξετάσουμε την αποτύπωση του πάθους της Φαίδρας και τις συνέπειές του στην ηρωίδα και την οικογένεια συνολικά μετά την αποκάλυψη της παράνομης ερωτικής σχέσης. Στην τελευταία ενότητα, η οποία αφορά τον ποιητικό μονόλογο Φαίδρα του Γιάννη Ρίτσου, θα παρουσιάσουμε πώς το στοιχείο της απευθείας ερωτικής εξομολόγησης αξιοποιείται από τον ποιητή για να εκφράσει προσωπικές του απόψεις και προβληματισμούς. Ταυτόχρονα, θα αναλύσουμε πώς ο ποιητής στο ποίημα μετασχηματίζει τον Θησέα από διαχρονικά άπιστο και κακό πρότυπο συζύγου σε καταλύτη και προσωποποίηση της οριστικής δικαιοσύνης που επέρχεται για κάθε άνθρωπο, τον θάνατο. Η διεξαγόμενη μελέτη αποτελεί μία προσπάθεια ανάδειξης της αλληλένδετης δημιουργίας και πρόσληψης της εγκατάλειψης της Φαίδρας από τον σύζυγό της, που αποτελεί διαχρονικό στοιχείο του αρχαίου μύθου, και ταυτόχρονα συμβάλλει στην καλλιέργεια του διαπολιτισμικού διαλόγου ανάμεσα στη λατινική λογοτεχνία, τη σύγχρονη κινηματογραφική τέχνη και τη νεότερη ελληνική λογοτεχνία. | el |
| heal.tableOfContents | Περιεχόμενα Ευχαριστίες ................................................................................................... 7 Συντομογραφίες εργασίας............................................................................... 9 Περίληψη .................................................................................................... 10 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ............................................................................................. 12 1. Η μυθολογική παράδοση σχετικά με την Φαίδρα στην αρχαιότητα ............. 12 Ι. Ο μύθος της Φαίδρας και του Ιππόλυτου ..................................................... 12 ΙΙ. O ήρωας Θησέας στα πλαίσια του οίκου και η πολιτική προέκταση του μύθου .................................................................................................................... 13 2. Η λογοτεχνική αξιοποίηση του μύθου .............................................................. 16 Ι. Η αξιοποίηση του μύθου στην αρχαία ελληνική λογοτεχνία και τη ρωμαϊκή τέχνη .................................................................................................... 16 ΙΙ. Η αξιοποίηση του μύθου στην ευρωπαϊκή λογοτεχνία ............................... 19 3. Μεθοδολογία της εργασίας ................................................................................ 20 Ι. Η μέθοδος της αλληλοποίησης ....................................................................... 20 2. HEROIDES IV ........................................................................................ 23 1. Η αξιοποίηση του μύθου της Φαίδρας στην 4η επιστολή των Ηρωίδων ....... 23 2. Η diffamatio του Θησέα ..................................................................................... 24 Ι. Ο Θησέας ως σύζυγος ..................................................................................... 24 ΙΙ. Ο Θησέας ως πατέρας ................................................................................... 29 3. Οι ταυτότητες της Φαίδρας .............................................................................. 32 Ι. Η Φαίδρα ως Αριάδνη .................................................................................... 32 ΙΙ. Η Φαίδρα ως κυνηγός ................................................................................... 35 ΙΙΙ. Η Φαίδρα ως ελεγειακή ποιήτρια .............................................................. 38 4. Η ρητορική αποπλάνηση της Φαίδρας ............................................................. 49 I. Μυθολογική προϊστορία του κρητικού οίκου .............................................. 50 II. H Φαίδρα και το κληρονομικό σχήμα του άνομου έρωτα ......................... 51 ΙΙΙ. Η συμβολή του θεϊκού παράγοντα στη διαιώνιση της κληρονομικής κατάρας ................................................................................................................ 53 IV. H εμπλοκή του Ιππόλυτου στην αλυσίδα της κληρονομικής κατάρας .... 54 V. Η υπερασπιστική γραμμή της Φαίδρας ....................................................... 57 3. Η PHAEDRA ΤΟΥ ΣΕΝΕΚΑ ................................................................... 64 1. H προσέγγιση του μύθου μέσω του λατινικού δράματος ................................ 64 2. Η απεικόνιση του Θησέα στην Phaedra ........................................................... 65 I. H μοναξιά της Φαίδρας .................................................................................. 66 II. Diffamatio του Θησέα .................................................................................... 67 III. Η στερεοτυπική σεξουαλική εικόνα του Ρωμαίου άνδρα ......................... 69 IV. Διακειμενικές αναφορές με τον Ευριπίδη και τον Οβίδιο ........................ 71 3. Η παρουσίαση του πάθους της Φαίδρας .......................................................... 74 Ι. Σωματοποίηση του πάθους της Φαίδρας ...................................................... 74 ΙΙ. Ο ρόλος της Κρήτης στη γέννηση του πάθους της Φαίδρας ..................... 76 III. Η Φαίδρα ως κυνηγός .................................................................................. 79 IV. Διακειμενικές αναφορές με την προγενέστερη παράδοση ........................ 82 4. Η ερωτική εξομολόγηση της Φαίδρας ............................................................. 85 Ι. Η απευθείας ερωτική εξομολόγηση της Φαίδρας ........................................ 86 II. O Ιππόλυτος ως άλλος Θησέας ..................................................................... 87 ΙII. Η νομική, ηθική και κοινωνική στρατηγική της Φαίδρας ...................... 89 ΙV. Η επίδραση του ψυχολογικού παράγοντα στην ερωτική εξομολόγηση της Φαίδρας............................................................................................................... 91 V. Διακειμενικές συνδέσεις με τον Οβίδιο και τον Ευριπίδη ......................... 93 4. Η PHAEDRA ΤΟΥ JULES DASSIN .......................................................... 96 1. H κινηματογραφική μεταφορά του μύθου από τον Jules Dassin ................... 96 2. O διάλογος με το αρχαίο παρελθόν ................................................................... 97 Ι. Από το αρχαίο δράμα στο σύγχρονο αστικό μελόδραμα.............................. 97 II. Οι αναχρονισμοί στην Phaedra ..................................................................... 99 ΙΙΙ. Αρχαίοι και σύγχρονοι ήρωες: Συγκλίσεις και αποκλίσεις .................... 103 3. Αρχαίο και σύγχρονο πάθος ............................................................................. 107 I. Η μεταμόρφωση της Φαίδρας ..................................................................... 108 ΙΙ. Η ανάπτυξη του ερωτικού δεσμού ............................................................. 108 ΙΙΙ. Η αποκάλυψη του παράνομου δεσμού ..................................................... 110 IV. Απόηχοι με την παράδοση ......................................................................... 112 4. H γυναικεία οπτική του πάθους στην κινηματογραφική μεταφορά του μύθου ................................................................................................................................ 115 Ι. Το γυναικείο πάθος ως κέντρο της πλοκής ................................................. 116 ΙΙ. Ο κυρίαρχος ρόλος της Φαίδρας στην ερωτική διεκδίκηση ................... 117 III. Η απεικόνιση μιας σύγχρονης σεξουαλικά απελευθερωμένης γυναίκας............................................................................................................................ 120 5. Η ΦΑΙΔΡΑ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΡΙΤΣΟΥ ........................................................ 124 1. Ο ποιητικός μονόλογος Φαίδρα της Τέταρτης Διάστασης ............................ 124 2. H ερωτική εξομολόγηση της Φαίδρας ........................................................... 125 Ι. Η απευθείας ερωτική εξομολόγηση της Φαίδρας ...................................... 125 ΙΙ. Η ερωτική διεκδίκηση της Φαίδρας ......................................................... 130 ΙΙΙ. H υπαρξιακή Φαίδρα ως προσωπείο του ποιητή .................................... 134 ΙV. Το δίπολο ανάμεσα στον λόγο και τη σιωπή ............................................ 138 3. Ο ρόλος του Θησέα στον πεζό επίλογο ........................................................... 142 Ι. Η πραγματική προδοσία εις βάρος της Φαίδρας ....................................... 142 ΙΙ. Ο Θησέας ως καταλύτης της δικαιοσύνης ................................................ 144 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ..................................................................................148 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ .......................................................................................152 | el |
| heal.advisorName | Αλέκου, Στέλλα | el |
| heal.committeeMemberName | Μιχαλόπουλος, Χαρίλαος | el |
| heal.committeeMemberName | Παπαστάθη, Δέσποινα | el |
| heal.committeeMemberName | Αλέκου, Στέλλα | el |
| heal.academicPublisher | Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Φιλοσοφική Σχολή. Τμήμα Φιλολογίας | el |
| heal.academicPublisherID | uoi | el |
| heal.numberOfPages | 162 | el |
| heal.fullTextAvailability | true | - |
| Appears in Collections: | Διατριβές Μεταπτυχιακής Έρευνας (Masters) - ΦΛΛ | |
Files in This Item:
| File | Description | Size | Format | |
|---|---|---|---|---|
| Μ.Ε. Φαναριώτη Ελευθέριου (2026).pdf | 1.53 MB | Adobe PDF | View/Open |
This item is licensed under a Creative Commons License
