Please use this identifier to cite or link to this item:
https://olympias.lib.uoi.gr/jspui/handle/123456789/40146Full metadata record
| DC Field | Value | Language |
|---|---|---|
| dc.contributor.author | Μπέτας, Θανάσης | el |
| dc.date.accessioned | 2026-06-17T13:37:18Z | - |
| dc.date.available | 2026-06-17T13:37:18Z | - |
| dc.identifier.uri | https://olympias.lib.uoi.gr/jspui/handle/123456789/40146 | - |
| dc.identifier.uri | http://dx.doi.org/10.26268/heal.uoi.19789 | - |
| dc.rights | Default License | - |
| dc.subject | Καπνοβιομηχανία | el |
| dc.subject | Παιδική εργασία | el |
| dc.title | Κυριακή Κερανίδου, ετών 7, πακεταρίστρια. Παιδική εργασία στον κλάδο της ελληνικής καπνοβιομηχανίας κατά τον 20ο αιώνα | el |
| heal.type | conferenceItem | el |
| heal.type.en | Conference presentation | en |
| heal.type.el | Δημοσίευση σε συνέδριο | el |
| heal.classification | Σύγχρονη Ιστορία | el |
| heal.classification | Καπνοβιομηχανία Ματσάγγου (1890-1972, Βόλος) | el |
| heal.dateAvailable | 2026-06-17T13:38:18Z | - |
| heal.language | el | el |
| heal.access | free | el |
| heal.recordProvider | Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Φιλοσοφική Σχολή. Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας | el |
| heal.publicationDate | 2020 | - |
| heal.bibliographicCitation | Μπέτας, Θ. (2020). Κυριακή Κερανίδου, ετών 7, πακεταρίστρια. Παιδική εργασία στον κλάδο της ελληνικής καπνοβιομηχανίας κατά τον 20ο αιώνα». Στο Παληκίδης, Α. Α. (επιμ,). Πρακτικά 1ου Επιστημονικού Συνεδρίου «Ο καπνός στην ιστορία: οικονομικές, κοινωνικές και πολιτισμικές προσεγγίσεις, Ινστιτούτο Κοινωνικών Κινημάτων και Ιστορίας Καπνού (ΙΚΚΙΚ), Καβάλα, 7-9 Δεκεμβρίου 2018 (σ. 257-270). | el |
| heal.abstract | Στην παρούσα εισήγηση παρακολουθούμε όψεις του φαινομένου της παιδικής εργασίας στον κλάδο της ελληνικής καπνοβιομηχανίας μέσα από το παράδειγμα μίας από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις που λειτούργησε κατά τον 20ό αιώνα στον κλάδο του καπνού και της σιγαροποιίας στην Ελλάδα, της Καπνοβιομηχανίας Ματσάγγου. Το πλούσιο αρχειακό υλικό της επιχείρησης, όπως τα «Δελτία Μητρώου Προσωπικού», οι «Προσωπικές Καρτέλες» των εργαζομένων κ.ά., σε συνδυασμό με φωτογραφικό υλικό και προφορικές μαρτυρίες ανθρώπων που εργάστηκαν στο εργοστάσιο, μαρτυρούν και επιβεβαιώνουν την παρουσία μικρών παιδιών, κυρίως κοριτσιών –ηλικίας 7 έως 13 ετών–, κατά τον Μεσοπόλεμο. Στη μεταπολεμική εποχή το φαινόμενο περιορίζεται σημαντικά, αλλά δεν εξαλείφεται. Ποιοι λόγοι και ποιοι παράγοντες ωθούσαν αυτά τα παιδιά να περάσουν την πόρτα της καπνοβιομηχανίας σε συγκεκριμένες χρονικές περιόδους είναι το βασικό ερώτημα που μάς απασχολεί. Προκειμένου να το προσεγγίσου-με εστιάζουμε το ενδιαφέρον μας –εκτός από οικονομικούς, κοινωνικούς και πολιτισμικούς παράγοντες– στον τρόπο με τον οποίο οι επιχειρηματικές στρατηγικές στην οργάνωση της εργασίας στον κλάδο της βιομηχανίας τσιγάρων σχετίζονται με την ηλικία και το φύλο. Στη βιομηχανία του καπνού και, συγκεκριμένα, στον κλάδο της σιγαροποιίας η σχέση τεχνολογίας, ηλικίας και φύλου υπήρξε άρρηκτα συνδεδεμένη. Οι τεχνολογικές αλλαγές, που συντελέστηκαν εκεί από τη δεύτερη δεκαετία του 20ούαιώ-να, συνέβαλαν στην αύξηση της γυναικείας, αλλά και της παιδικής εργασίας. Η εισαγωγή των σιγαροποιητικών μηχανών υποβάθμισε ορισμένες παραδοσιακές ειδικότητες, κατά βάση ανδρικές (όπως του κατασκευαστή χειροποίητων τσιγάρων), και έκανε δυνατή τη μαζική χρησιμοποίηση γυναικείας και παιδικής εργασίας. Ως εκ τούτου, αυτό το υποκατάστατο της εργασίας και των εργατών –στην περίπτωσή μας η σιγαρομηχανή– μετατράπηκε αμέσως σε μέσο αύξησης του αριθμού των μισθωτών εργατών με την ένταξη όλων των μελών της εργατικής οικογένειας, χωρίς διάκριση φύλου και ηλικίας, κάτω από τον άμεσο έλεγχο του κεφαλαίου. | el |
| heal.tableOfContents | ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΜΕΡΟΣ Α΄ OΙΚΟΝΟΜΙΕΣ ΤΟΥ ΚΑΠΝΟΥ: ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ, ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ, ΕΜΠΟΡΙΟ, ΕΘΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ Σωκράτης Πετμεζάς Οι βαλκανικές κοινωνίες την εποχή του καπνού ή αλλιώς το πρόβλημα της εθιστικής εξάρτησης από ένα παγκοσμιοποιημένο προϊόν Παναγιώτα Τζιβάρα Εκμισθωτές και καταναλωτές καπνού στο βενετικό Κράτος της Θάλασσας (17ος-18ος αι.): το δίκτυο της οικονομίας της απόλαυσης Άρης Καφαντόγιας Όψεις της κοινωνικής διαδρομής του καπνού στην Αψβουργική Μοναρχία μέσω της νομοθεσίας για τον καπνό στα τέλη του 18ου αιώνα Ευφροσύνη Ρούπα Τα παραφερνάλια του καπνίσματος από την προβιομηχανική στη βιομηχανική εποχή Νίκος Λεωνιδάκης Η χρηματοδότηση της εμπορίας και επεξεργασίας του καπνού κατά τη μεταπολεμική περίοδο Ευάγγελος Πρόντζας – Βιργινία-Αναστασία Φουρνάρη Ο καπνός στις βαλκανικές και ευρωπαϊκές σχέσεις του Μεσοπολέμου Αριστοτέλης Νικ. Σπυριδόπουλος Το ζήτημα του καπνού στις διαπραγματεύσεις για την υπογραφή της πρώτης εμπορικής συμφωνίας Ελλάδας-Τσεχοσλοβακίας (1920-1923) Δημήτρης Κ. Αποστολόπουλος Η Ελληνογερμανική Συμφωνία του 1950 για τα καπνά (Tabakabkommen) Juan Carmona-Zabala Παλιές συνήθειες σε νέα εποχή: Οι χωρικές αγοραπωλησίες ανατολικών καπνών στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου Βασίλης Πατρώνης – Σπύρος Χουλιάρας Από τις αρχές του 20ού αιώνα στη μεταπολεμική περίοδο: Διαστάσεις, χωρική επέκταση και συμβολή της καπνοπαραγωγής στην Αιτωλοακαρνανία Δημήτρης Κυπριωτάκης «Τα Κρητικά καπνά»: Στοιχεία για την παραγωγή και το εμπόριο καπνού στην ανατολική Κρήτη κατά τον Μεσοπόλεμο Γιώργος Βοζίκας Τεχνικές παραγωγής, οικογένεια και καταμερισμός εργασίας στην καλλιέργεια και χωρική επεξεργασία του καπνού στα Δαρνακοχώρια Ιωάννης Μ. Μπακιρτζής Στοιχεία για την παραγωγή, τη μεταποίηση και το εμπόριο καπνού στην Καβάλα (τέλη 19ου–αρχές 20ού αιώνα), προερχόμενα από τα δημοσιεύματα της εβραϊκής Journal de Salonique Χρυσούλα Αναγνωστοπούλου «Βιομηχανία σιγαρέττων εν Σάμω»: Όψεις της επιχειρηματικότητας του καπνεμπορικού οίκου των αδελφών Μ. και Σ. Καραθανάση στη Σάμο (1887-1916) ΜΕΡΟΣ Β΄ ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΤΟΥ ΚΑΠΝΟΥ. ΚΑΠΝΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΚΑΠΝΕΡΓΑΤΙΚΑ ΚΙΝΗΜΑΤΑ Ρίκη Βαν Μπούσχοτεν Έμφυλες διαστάσεις στην προφορική μνήμη καπνεργατ(ρι)ών της καπνοβιομηχανίας Ματσάγγος του Βόλου Κώστας Φουντανόπουλος «Ο άλλος εργάτης»: Καπνεργάτριες και κατανομή της εργασίας στα καπνεργοστάσια της Θεσσαλονίκης του Μεσοπολέμου Θανάσης Μπέτας Κυριακή Κερανίδου, ετών 7, πακεταρίστρια. Παιδική εργασία στην ελληνική καπνοβιομηχανία κατά τον 20ό αιώνα Χρήστος Καραμπάτσος – Νικόλαος Αλέξης Οι απαρχές της εκμηχάνισης στην ελληνική σιγαροποιία: εργατικός έλεγχος, εργοδοτικές πρωτοβουλίες και κρατική παρέμβαση στους χώρους εργασίας κατά τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα Κώστας Παλούκης «Ανεπεξέργαστα καπνά» και «ίδια μεροκάματα για ίδια δουλειά»: οι απόψεις των κομμουνιστικών παρατάξεων για το καπνικό ζήτημα (1927-1933) Δόμνα Κόφφα – Χάρης Ραζάκος Καβαλιώτες καπνεργάτες στο Έκτακτο Στρατοδικείο Δράμας ΜΕΡΟΣ Γ΄ Ο ΚΑΠΝΟΣ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΦΑΙΡΑ Κωστούλα Καλούδη The back breaking leaf: Η ζωή των καπνεργατών στην οθόνη Θανάσης Β. Κούγκουλος Καπνίζοντας στην Κωνσταντινούπολη του 19ου αιώνα: Μαρτυρίες από το ελληνικό μυθιστόρημα των «Αποκρύφων» Ελπινίκη Χ. Ταστάνη «Αρχάγγελοι της παλικαριάς»: Η εικόνα του λαθρέμπορα καπνού (τέλη 19ου–αρχές 20ού αιώνα) μέσα από τα λογοτεχνικά κείμενα Λεσβίων συγγραφέων Κωστής Γκοτσίνας «Το χασίς ή τον καπνόν»: το δίλημμα κατά τα πρώτα βήματα της ελληνικής καπνοκαλλιέργειας (1880-1920) Γαρυφαλλιά Θεοδωρίδου Λόγοι θρησκευτικοί και κοσμικοί περί καπνού και καπνίσματος: Λαογραφική θεώρηση όψεων δημόσιας ρητορικής (τέλος 17ου–τέλος 18ου αι.) Χάρης Αθανασιάδης Μέρα Μαγιού μού μίσεψες... Ο ματωμένος Μάης του '36 στη δημόσια σφαίρα ΜΕΡΟΣ Δ΄ Η ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΚΑΠΝΟΥ: ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΡΧΕΙΑ Κωνσταντίνος Αδαμάκης – Αρχοντή Ιωάννου Δρόμοι του καπνού στην πόλη του Βόλου Μαρία Δανιήλ Τα καπνεργοστάσια της Αθήνας: Διατήρηση της μνήμης που χάνεται Σοφία Γκουβούση – Σπυρίδων Ταβλίκος Θεσσαλονίκη – Πρωτεύουσα πόλη του καπνού: Ανάπτυξη των καπναποθηκών κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα Λέανδρος Ζωΐδης Ο αρχιτέκτων Λέανδρος Ι. Ζωΐδης και η συνεισφορά του στην πολιτιστική κληρονομιά του καπνού Γιάννης Γονατίδης Η ομορφιά της λίστας: Αρχεία για την ιστορία του καπνού ΜΕΡΟΣ Ε΄ Η ΚΑΒΑΛΑ ΤΟΥ ΚΑΠΝΟΥ Αγγελική Χ. Κιουρτσή-Μιχαλοπούλου Άρωμα καπνού στο λογοτεχνικό έργο Καβαλιωτών ποιητών και πεζογράφων Ευριπίδης Γαραντούδης Το καπνικό ζήτημα στο έργο ποιητών που γεννήθηκαν και/ή έζησαν στην Καβάλα Άγγελος Α. Παληκίδης Βιογραφία της λήθης: Σαμπετάι Τσιμίνο, ο τελευταίος Εβραίος καπνέμπορος της Καβάλας Παράρτημα | el |
| heal.publisher | Ινστιτούτο Κοινωνικών Κινημάτων και Ιστορίας Καπνού (ΙΚΚΙΚ) | el |
| heal.fullTextAvailability | false | - |
| heal.conferenceName | Ο καπνός στην ιστορία: οικονομικές, κοινωνικές και πολιτισμικές προσεγγίσεις | el |
| heal.conferenceItemType | full paper | el |
| Appears in Collections: | 1. Άρθρα σε επιστημονικά περιοδικά (Γενικό) | |
Files in This Item:
| File | Description | Size | Format | |
|---|---|---|---|---|
| Κυριακή Κερανίδου, ετών 7, πακεταρίστρια..pdf | 6.84 MB | Adobe PDF | View/Open |
Items in DSpace are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.
