Please use this identifier to cite or link to this item: https://olympias.lib.uoi.gr/jspui/handle/123456789/40062
Full metadata record
DC FieldValueLanguage
dc.contributor.authorΝάκου, Αγνήel
dc.contributor.authorNakou, Agnien
dc.date.accessioned2026-05-19T06:04:29Z-
dc.date.available2026-05-19T06:04:29Z-
dc.identifier.urihttps://olympias.lib.uoi.gr/jspui/handle/123456789/40062-
dc.identifier.urihttp://dx.doi.org/10.26268/heal.uoi.19707-
dc.rightsAttribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 United States*
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/us/*
dc.subjectΑυτοφροντίδαel
dc.subjectΠοιότητα ζωήςel
dc.subjectΨυχική ανθεκτικότηταel
dc.titleΔιερεύνηση της σχέσης των βιοψυχοκοινωνικών χαρακτηριστικών των ηλικιωμένων με την ευδόκιμη γήρανση και την αυτοφροντίδα τουςel
dc.typedoctoralThesisen
heal.typedoctoralThesisel
heal.type.enDoctoral thesisen
heal.type.elΔιδακτορική διατριβήel
heal.classificationΕυδόκιμη γήρανσηel
heal.dateAvailable2026-05-19T06:05:30Z-
heal.languageelel
heal.accessfreeel
heal.recordProviderΠανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Σχολή Επιστημών Υγείαςel
heal.recordProviderΤμήμα Νοσηλευτικήςel
heal.publicationDate2026-05-
heal.abstractΗ παρούσα διδακτορική διατριβή διερευνά τη σχέση των βιοψυχοκοινωνικών χαρακτηριστικών των ανθρώπων μεγαλύτερης ηλικίας με την ευδόκιμη γήρανση και την αυτοφροντίδα τους, υιοθετώντας μια ολιστική, συνθετική και βαθιά ανθρωποκεντρική προσέγγιση της ανθρώπινης εμπειρίας. Η γήρανση δεν αντιμετωπίζεται ως ένα απλό βιολογικό γεγονός ούτε ως μια γραμμική πορεία προς τη φθορά, αλλά ως μια σύνθετη, πολυεπίπεδη εμπειρία, η οποία εκτυλίσσεται στο σημείο συνάντησης του σώματος, της ψυχής και του κοινωνικού κόσμου. Αντί να σηματοδοτεί το τέλος μιας διαδρομής, αναδεικνύεται ως μια διαδικασία μετασχηματισμού, μέσα από την οποία το άτομο καλείται να επαναπροσδιορίσει τη θέση του στον χρόνο, στο σώμα του και στις σχέσεις του . Το θεωρητικό υπόβαθρο της διατριβής στηρίζεται στο βιοψυχοκοινωνικό μοντέλο, σύμφωνα με το οποίο η υγεία και η ασθένεια αποτελούν το αποτέλεσμα συνεχών αλληλεπιδράσεων μεταξύ βιολογικών, ψυχολογικών και κοινωνικών παραγόντων. Η υγεία, υπό αυτή την οπτική, δεν περιορίζεται στην απουσία νόσου, αλλά αφορά τη δυνατότητα του ανθρώπου να διατηρεί συνοχή, λειτουργικότητα, νόημα και σχέση. Στη βιολογική διάσταση, η γήρανση προσεγγίζεται ως μια πολυπαραγοντική διαδικασία, η οποία περιλαμβάνει προοδευτικές αλλαγές στα οργανικά συστήματα, αλλά και σημαντική ετερογένεια μεταξύ των ατόμων. Η έμφαση μετατοπίζεται από την παθητική αποδοχή της φθοράς σε μια δυναμική κατανόηση της γήρανσης ως πεδίου αλληλεπίδρασης μεταξύ γενετικών, περιβαλλοντικών και συμπεριφορικών παραγόντων. Στην ψυχολογική διάσταση, η γήρανση αναδεικνύεται ως διαδικασία αναδιοργάνωσης και νοηματοδότησης. Παρά τις απώλειες σε ορισμένες γνωστικές λειτουργίες, άλλες, όπως η εμπειρική γνώση και η σοφία, διατηρούνται ή και ενισχύονται. Το άτομο δεν αντιμετωπίζει παθητικά τις αλλαγές, αλλά επιλέγει, προσαρμόζεται και ανασυγκροτεί τις προτεραιότητές του. Η ταυτότητα επαναδιαπραγματεύεται μέσα από τη μνήμη και την αφήγηση, ενώ η συναισθηματική ρύθμιση συχνά βελτιώνεται, ενισχύοντας την ψυχική ανθεκτικότητα. Η κοινωνική διάσταση της γήρανσης υπογραμμίζει τη σημασία των σχέσεων, της κοινωνικής συμμετοχής και της υποστήριξης. Η μοναξιά και η κοινωνική απομόνωση αναδεικνύονται ως κρίσιμοι παράγοντες κινδύνου, ενώ η παρουσία ουσιαστικών σχέσεων λειτουργεί προστατευτικά, ενισχύοντας την ποιότητα ζωής. Ο άνθρωπος δεν γερνά μόνος, αλλά μέσα σε ένα πλέγμα σχέσεων που καθορίζουν την εμπειρία του. Στο πλαίσιο αυτό, εισάγεται η έννοια της ευδόκιμης γήρανσης, η οποία διαφοροποιείται από την έννοια της «επιτυχημένης γήρανσης». Η ευδόκιμη γήρανση δεν βασίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια επίδοσης, αλλά στη βιωμένη εμπειρία του ανθρώπου. Ορίζεται ως η δυναμική διαδικασία κατά την οποία το άτομο διατηρεί ή αναπτύσσει νόημα, σχέση και ισορροπία, ακόμη και μέσα σε συνθήκες περιορισμών. Η έννοια αυτή περιλαμβάνει πολλαπλές διαστάσεις: σωματική, ψυχολογική, κοινωνική, πνευματική και οικονομική. Η υποκειμενική εμπειρία αποκτά κεντρική θέση, καθώς ο τρόπος με τον οποίο το άτομο ερμηνεύει τη ζωή του καθορίζει και τον τρόπο με τον οποίο βιώνει τη γήρανση. Σε αυτό το πλαίσιο, η αυτοφροντίδα αναδεικνύεται ως βασικός ρυθμιστικός μηχανισμός. Δεν αποτελεί απλώς ένα σύνολο συμπεριφορών, αλλά μια διαδικασία μέσω της οποίας το άτομο διατηρεί τη σχέση με τον εαυτό του, το σώμα του και τον κόσμο. Η αυτοφροντίδα λειτουργεί ως γέφυρα μεταξύ των ψυχοκοινωνικών συνθηκών και της υγείας. Η διατριβή συμβάλλει ουσιαστικά στην κατανόηση της γήρανσης ως εμπειρίας που δεν εξαντλείται στη φθορά, αλλά εμπεριέχει δυνατότητες ανάπτυξης, σύνδεσης και νοήματος. Η γήρανση δεν αποτελεί απομάκρυνση από τη ζωή, αλλά μια διαφορετική μορφή παρουσίας μέσα σε αυτήν. Και ίσως, τελικά, το βαθύτερο ερώτημα που αναδύεται μέσα από το έργο αυτό να μην είναι πώς γερνά κανείς, αλλά πώς παραμένει: πώς παραμένει παρών, συνδεδεμένος και ζωντανός μέσα στις μεταβολές του χρόνου.el
heal.advisorNameΓκούβα, Μαίρηel
heal.committeeMemberNameΓκούβα, Μαίρηel
heal.committeeMemberNameΜαντζούκας, Στέφανοςel
heal.committeeMemberNameΔραγκιώτη, Ελένηel
heal.committeeMemberNameΖαγοριανάκου, Νεκταρία-Σταυρούλαel
heal.committeeMemberNameΛαΐου, Ελπινίκηel
heal.committeeMemberNameΚουράκος, Μιχαήλel
heal.committeeMemberNameΜέντης, Εμμανουήλel
heal.academicPublisherΠανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Σχολή Επιστημών Υγείας. Τμήμα Νοσηλευτικήςel
heal.academicPublisherIDuoiel
heal.numberOfPages288 σ.el
heal.fullTextAvailabilitytrue-
Appears in Collections:Διδακτορικές Διατριβές

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
Δ.Δ. Νάκου Αγνή (2026).pdf3.99 MBAdobe PDFView/Open


This item is licensed under a Creative Commons License Creative Commons