Please use this identifier to cite or link to this item:
https://olympias.lib.uoi.gr/jspui/handle/123456789/39936Full metadata record
| DC Field | Value | Language |
|---|---|---|
| dc.contributor.author | Μανίκας, Μιλτιάδης | el |
| dc.contributor.author | Μανίκας, Μιλτιάδης | el |
| dc.date.accessioned | 2026-03-30T06:54:19Z | - |
| dc.date.available | 2026-03-30T06:54:19Z | - |
| dc.identifier.uri | https://olympias.lib.uoi.gr/jspui/handle/123456789/39936 | - |
| dc.rights | Default License | - |
| dc.subject | Εκπαίδευση στην Εξέλιξη | - |
| dc.subject | Έννοια του είδους | el |
| dc.subject | Ουσιοκρατία | el |
| dc.subject | Education in evolution | en |
| dc.subject | Concept of species | en |
| dc.subject | Essentialism | en |
| dc.title | Η αντιμετώπιση της έννοιας του είδους στο ελληνικό σχολείο και οι αντιλήψεις των μαθητών | el |
| dc.type | doctoralThesis | en |
| heal.type | doctoralThesis | el |
| heal.type.en | Doctoral thesis | en |
| heal.type.el | Διδακτορική διατριβή | el |
| heal.classification | Εξέλιξη (Βιολογία) -- Μελέτη και διδασκαλία | - |
| heal.classification | Evolution (Biology) -- Study and teaching | en |
| heal.dateAvailable | 2026-03-30T06:55:20Z | - |
| heal.language | el | el |
| heal.access | free | el |
| heal.recordProvider | Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Σχολή Επιστημών Υγείας. Τμήμα Βιολογικών Εφαρμογών και Τεχνολογιών | el |
| heal.publicationDate | 2026-01 | - |
| heal.abstract | Περίληψη Η παρούσα διατριβή υποστηρίζει ότι τα είδη είναι -οντολογικά- ατομικές οντότητες, αποτελούν ένα επίπεδο οργάνωσης του βιολογικού κόσμου ανώτερο του οργανισμού και απεικονίζονται στα φυλογενετικά δέντρα ως τμήματα γενεαλογικών γραμμών και θα πρέπει να γίνονται αντιληπτά και κατανοητά από τους μαθητές και το ευρύ κοινό με τον τρόπο αυτό. Σε αντίθετη περίπτωση, δηλαδή αν τα είδη γίνονται αντιληπτά ως κατηγορίες πραγμάτων στη φύση, τότε χάνουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν στην εξελικτική αλλαγή, αφού οι κατηγορίες είναι σταθερές, αμετάβλητες και αιώνιες και δεν συμμετέχουν σε φυσικές διαδικασίες, παρά μόνο ορίζονται από τις αντίστοιχες έννοιες. Τα είδη ως ατομικές οντότητες είναι χωροχρονικά οριοθετημένες. Δηλαδή, εμφανίζονται και εξαφανίζονται κάτω από την επίδραση διαφόρων παραγόντων και αφού εξαφανιστούν δεν μπορούν να επανεμφανιστούν ξανά με κάποια φυσική διαδικασία. Παράλληλα δε, ως ατομικές οντότητες μπορούν να συμμετέχουν σε φυσικές διαδικασίες όπως η ειδογένεση. Επίσης, σε ό,τι αφορά την Θεωρία της Εξέλιξης, τα είδη δεν αποτελούν ταξινομικές μονάδες, αλλά πληθυσμούς και γενεαλογικές γραμμές, έχουν δηλαδή δύο διαστάσεις μία σύγχρονη και μία διαχρονική. Σκοπός της παρούσας διατριβής ήταν να διερευνήσει τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται τα είδη στο Ελληνικό Σχολείο και τις επιπτώσεις που μπορεί να έχουν οι αντιλήψεις των μαθητών για τη φύση των ειδών στην κατανόηση της Θεωρίας της Εξέλιξης. Κατά την έρευνα χρησιμοποιήθηκαν δύο μεθοδολογικές προσεγγίσεις. Η πρώτη αφορούσε στην Ποιοτική Ανάλυση Περιεχομένου για να αποτυπωθεί ο τρόπος που παρουσιάζονται τα είδη των οργανισμών στο Ελληνικό Σχολείο. Η δεύτερη αφορούσε στην εφαρμογή ενός ερωτηματολογίου και τη στατιστική ανάλυση των δεδομένων που συλλέχθηκαν, αφενός για να διερευνηθεί ο τρόπος με τον οποίο οι μαθητές, που αποφοιτούν από το Ελληνικό Σχολείο, αντιλαμβάνονται τα είδη και αφετέρου για να ανιχνευτεί πιθανή συσχέτιση των αντιλήψεων αυτών με τη γνώση και κατανόηση εννοιών της Θεωρίας της Εξέλιξης. Το Ελληνικό Σχολείο θεωρεί ότι τα είδη είναι αποκλειστικά και μόνο κατηγορίες πραγμάτων στη φύση και οι θεμελιώδεις μονάδες της ταξινόμησης (δημώδους και επιστημονικής). Ταυτόχρονα, οι μαθητές εμφανίζουν ισχυρή την αντίληψη ότι τα είδη είναι κατηγορίες πραγμάτων στη φύση. Τέλος, η έρευνα αποκάλυψε ότι υπάρχει θετική συσχέτιση [16] μεταξύ των αντιλήψεων αυτών και των επιπέδων κατανόησης της εξέλιξης. Δηλαδή, μαθητές με λιγότερο ισχυρή την αντίληψη ότι τα είδη είναι κατηγορίες πραγμάτων εμφανίζονται να κατανοούν καλύτερα έννοιες της Θεωρίας της Εξέλιξης. Η Ποιοτική Ανάλυση Περιεχομένου στα διδακτικά πακέτα του Ελληνικού Σχολείου αποκάλυψε ότι το Ελληνικό Σχολείο οξύνει τις υπάρχουσες ενστικτώδεις ουσιοκρατικές πεποιθήσεις των μαθητών. Η επιμονή στην κατηγοριοποίηση και στην κατάταξη ζωντανών οργανισμών δεν βοηθά στην κατανόηση της Θεωρίας της Εξέλιξης, καθώς έχει αναγνωριστεί εδώ και πολλά χρόνια ότι η ουσιοκρατία αποτελεί ένα από τα κύρια εμπόδια για την κατανόηση βασικών εννοιών της εξέλιξης. Τέλος, παρουσιάζεται ένα νέο πλαίσιο για τη διδασκαλία των ειδών στη σχολική αίθουσα, που θα διατρέχει όλες τις βαθμίδες του Ελληνικού Σχολείου, χωρίς ωστόσο να προτείνεται ένα συγκεκριμένο σχέδιο ή σενάριο διδασκαλίας, καθώς οι αναφορές και οι χρήσεις του όρου “είδος” εκτείνονται από το Νηπιαγωγείο ως το Λύκειο και ταυτόχρονα δεν υπάρχει κάποιο πρόγραμμα σπουδών που να σχετίζεται με τα εννοιολογικά ζητήματα του όρου. Στο προτεινόμενο αυτό διδακτικό πλαίσιο κυρίαρχο ρόλο παίζει η ατομική φύση των ειδών, τα οποία θα μπορούν να περιγράφονται, να αναγνωρίζονται κτλ., αλλά δεν θα ορίζονται ως κατηγορίες από κάποια έννοια. Υποστηρίζεται δε, ότι η υιοθέτηση μιας σύγχρονης εξελικτικής προσέγγισης για τη φύση των ειδών μπορεί να συμβάλει στην αποδέσμευση των μαθητών από τα δεσμά της ουσιοκρατικής σκέψης που τους επιβάλει η γνωστική συσκευή του εγκεφάλου τους και το Ελληνικό Σχολείο. Με τον τρόπο αυτό, πιστεύεται ότι μπορούν να αυξηθούν τα επίπεδα γνώσης και κατανόησης της Θεωρίας της Εξέλιξης από τους μαθητές. | el |
| heal.advisorName | Λεονάρδος, Ιωάννης | el |
| heal.committeeMemberName | Λεονάρδος, Ιωάννης | el |
| heal.committeeMemberName | Πλακίτση, Αικατερίνη | el |
| heal.committeeMemberName | Σωτηρόπουλος, Κωνσταντίνος | el |
| heal.committeeMemberName | Καραγιάννη, Ήρα | el |
| heal.committeeMemberName | Μαυρικάκη, Ευαγγελία | el |
| heal.committeeMemberName | Βαλάκος, Ευστράτιος | el |
| heal.committeeMemberName | Παφίλης, Παναγιώτης | el |
| heal.academicPublisher | Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Σχολή Επιστημών Υγείας. Τμήμα Βιολογικών Εφαρμογών και Τεχνολογιών | el |
| heal.academicPublisherID | uoi | el |
| heal.numberOfPages | 235 σ. | el |
| heal.fullTextAvailability | true | - |
| Appears in Collections: | Διδακτορικές Διατριβές - ΒΕΤ | |
Files in This Item:
| File | Description | Size | Format | |
|---|---|---|---|---|
| Δ.Δ. Μιλτιάδης Μανίκας (2026).pdf | 3.81 MB | Adobe PDF | View/Open |
Items in DSpace are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.
