Please use this identifier to cite or link to this item: https://olympias.lib.uoi.gr/jspui/handle/123456789/40252
Full metadata record
DC FieldValueLanguage
dc.contributor.authorΦασούλας, Μάριοςel
dc.date.accessioned2026-07-13T08:12:04Z-
dc.date.available2026-07-13T08:12:04Z-
dc.identifier.urihttps://olympias.lib.uoi.gr/jspui/handle/123456789/40252-
dc.rightsCC0 1.0 Universal*
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/*
dc.subjectΠοιότητα ελέγχουel
dc.subjectΑπορρύθμιση αγοράς ελεγκτικών υπηρεσιώνel
dc.subjectΕπιλογή Ορκωτού Ελεγκτή – Λογιστήel
dc.subjectΕταιρική διακυβέρνησηel
dc.subjectΠανδημία COVID-19el
dc.subjectΘεωρία της Αντιπροσώπευσηςel
dc.subjectΘεσμική Θεωρίαel
dc.subjectΕλεγκτικό επάγγελμαel
dc.subjectAudit qualityen
dc.subjectAudit market deregulationen
dc.subjectAuditor choiceen
dc.subjectCorporate governanceen
dc.subjectCOVID-19en
dc.subjectAgency theoryen
dc.subjectInstitutional theoryen
dc.subjectAuditing professionen
dc.titleΕλεγκτικοί Μηχανισμοί, Διεθνή Πρότυπα Ελέγχου (ΔΠΕ) και Εταιρική Συμμόρφωση: Εμπειρική διερεύνηση της Αγοράς Ελεγκτικών Υπηρεσιών ως προς την Απορρύθμιση, τις Κρίσεις και τα Κριτήρια Επιλογής Ορκωτού Ελεγκτή-Λογιστήel
dc.titleAudit Mechanisms, International Standards on Auditing (ISAs), and Corporate Compliance: Empirical Evidence on Audit Market Deregulation, Crises, and Auditor Choice Determinantsen
dc.typedoctoralThesisen
heal.typedoctoralThesisel
heal.type.enDoctoral thesisen
heal.type.elΔιδακτορική διατριβήel
heal.dateAvailable2026-07-13T08:13:04Z-
heal.languageelel
heal.accessfreeel
heal.recordProviderΠανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Σχολή Οικονομικών και Διοικητικών Επιστημώνel
heal.publicationDate2026-06-30-
heal.abstractΗ παρούσα διδακτορική διατριβή διερευνά τον δυναμικό μετασχηματισμό της αγοράς των ελεγκτικών υπηρεσιών από Ορκωτούς Ελεγκτές-Λογιστές (ΟΕΛ), υπό το πρίσμα της αλληλεπίδρασης ρυθμιστικών μεταβολών, παγκόσμιων κρίσεων και εταιρικής δομής και στρατηγικής. Η διατριβή διαρθρώνεται σε πέντε κεφάλαια. Το πρώτο και το πέμπτο κεφάλαιο συγκροτούν το εισαγωγικό και το συμπερασματικό πλαίσιο της έρευνας, ενώ τα κεφάλαια δεύτερο, τρίτο και τέταρτο περιλαμβάνουν τρεις αυτοτελείς, αλλά θεματικά αλληλένδετες, ερευνητικές μελέτες. Το δεύτερο κεφάλαιο επικεντρώνεται στην μελέτη του φαινομένου της απορρύθμισης της αγοράς των ελεγκτικών υπηρεσιών, εξετάζοντας πως η απελευθέρωση των αμοιβών του εξωτερικού ελέγχου στην Ελλάδα, επηρέασε την ποιότητα του ελέγχου. Τα ευρήματα της έρευνας καταδεικνύουν ότι η απελευθέρωση της αγοράς επηρέασε αρνητικά την ποιότητα των ελεγκτικών αναφορών. Το τρίτο κεφάλαιο μελετά τον τρόπο με τον οποίο εξωγενείς κρίσεις επηρεάζουν την αγορά ελεγκτικών υπηρεσιών και τους Ορκωτούς Ελεγκτές-Λογιστές, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο η επίδραση αυτή μπορεί να καταγραφεί και να αποτιμηθεί αξιόπιστα. Στο πλαίσιο αυτό αναπτύχθηκε και επικυρώθηκε ένα ειδικό ερευνητικό ερωτηματολόγιο, με σκοπό τη μελέτη των επιπτώσεων της υγειονομικής κρίσης (COVID-19). Η ανάλυση των απαντήσεων, ανέδειξε ότι το εργασιακό και οργανωτικό περιβάλλον, καθώς και ο σχεδιασμός του εξωτερικού ελέγχου, εξηγούν το μεγαλύτερο μέρος της επίδρασης της πανδημίας στην Ελλάδα. Το τέταρτο κεφάλαιο διερευνά τους εταιρικούς παράγοντες που υπεισέρχονται στην επιλογή Ορκωτού Ελεγκτή – Λογιστή. Μέσω της ανάλυσης αντιπροσωπευτικού δείγματος εισηγμένων εταιρειών στο Χρηματιστήριο Αθηνών, εξετάζεται η επίδραση των μηχανισμών εταιρικής διακυβέρνησης στην επιλογή ανεξάρτητου ελεγκτή. Τα αποτελέσματα της μελέτης καταδεικνύουν ότι οι μηχανισμοί εταιρικής διακυβέρνησης ασκούν σημαντική επίδραση στην επιλογή Ορκωτού Ελεγκτή – Λογιστή από τις επιχειρήσεις. Συνδυάζοντας τη Θεωρία της Αντιπροσώπευσης, τη Θεσμική Θεωρία, τη Θεωρία της Σηματοδότησης και τη Θεωρία του Ανταγωνισμού, η διατριβή προσφέρει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο κατανόησης του μετασχηματισμού της αγοράς ελεγκτικών υπηρεσιών και του επαγγέλματος του Ορκωτού Ελεγκτή – Λογιστή υπό την επίδραση αλλαγών στο θεσμικό και ρυθμιστικό πλαίσιο, εξωγενών κρίσεων και παραγόντων εταιρικής διακυβέρνησης. Η μεθοδολογία και τα ευρήματα της έρευνας μπορούν να αξιοποιηθούν από Ορκωτούς Ελεγκτές – Λογιστές, ελεγκτικές εταιρείες και Εποπτικές-Ρυθμιστικές αρχές, προκειμένου να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα του ελεγκτικού μηχανισμού σε συνθήκες μελλοντικών κρίσεων.el
heal.abstractThis doctoral dissertation investigates the dynamic transformation of the market for audit services provided by Certified Public Auditors and Accountants, through the interaction of regulatory changes, global crises, and corporate structure and strategy. The dissertation is structured into five chapters. The first and fifth chapters constitute the introductory and concluding framework of the research, while Chapters Two, Three, and Four comprise three distinct yet thematically interconnected research studies presented in essay format. The second chapter focuses on the phenomenon of deregulation in the audit services market, examining how the liberalization of external audit fees in Greece affected audit quality. The findings of the study indicate that market liberalization negatively affected the quality of audit reporting. The third chapter examines the manner in which exogenous crises affect the audit services market and Certified Public Accountants and Auditors, as well as the way in which such effects can be reliably recorded and assessed. Within this framework, a specialized research questionnaire was developed and validated in order to investigate the impact of the COVID-19 health crisis. The analysis of the responses revealed that the working and organizational environment, together with audit planning procedures, explain the largest part of the pandemic’s impact in Greece. The fourth chapter investigates the corporate determinants influencing the selection of Certified Public Accountants. Through the analysis of a representative sample of companies listed on the Athens Stock Exchange, the study examines the effect of corporate governance mechanisms on the selection of independent auditors. The findings demonstrate that corporate governance mechanisms exert a significant influence on the selection of Certified Public Accountants by firms. By integrating Agency Theory, Institutional Theory, Signaling Theory, and Competition Theory, the dissertation provides a comprehensive framework for understanding the transformation of the audit services market and the auditing profession under the influence of changes in the institutional and regulatory environment, exogenous crises, and corporate governance factors. The methodology and findings of the research may be utilized by Certified Public Auditors and Accountants, audit firms, and supervisory and regulatory authorities in order to enhance the effectiveness of the audit mechanism under conditions of future crises.en
heal.tableOfContentsΛίστα Δημοσιεύσεων και συνεισφορά vii Ευχαριστίες viii Περίληψη ix Abstract ……………………………………………………………………………...xi Κατάλογος Ακρωνύμιων και Συντομεύσεων 19 1. Εισαγωγή 21 1.1 Πλαίσιο Χρηματοοικονομικών αναφορών και Οικονομικές Καταστάσεις. 21 1.1.1 Το Ελληνικό θεσμικό πλαίσιο Χρηματοοικονομικής Αναφοράς 22 1.1.2 Συσχετισμός μεγέθους οντοτήτων με υποχρεώσεις επί των οικονομικών καταστάσεων. 23 1.2 Το επάγγελμα και ο ρόλος του Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή (ΟΕΛ) 25 1.2.1 Η έννοια της ελεγκτικής 25 1.2.2 Σκοπός και σημαντικότητα του ελέγχου 25 1.2.3 Ελεγκτική εργασία 27 1.2.3.1 Αποδοχή της ανάθεσης ελέγχου 27 1.2.3.2 Σχεδιασμός ελέγχου 28 1.2.3.3 Αντιμετώπιση εντοπισμένων κινδύνων 28 1.2.3.4 Ελεγκτική Αναφορά 29 1.2.4 Ανεξαρτησία του ελεγκτή 30 1.2.4.1 Η σημαντικότητα του πελάτη 32 1.2.4.2 Παροχή μη ελεγκτικών υπηρεσιών από τον ελεγκτή στον ελεγχόμενο 33 1.2.4.3 Διάρκεια θητείας του ορκωτού ελεγκτή λογιστή 34 1.2.4.4 Σχέση και Δεσμοί ελεγχόμενου με ελεγκτή 35 1.2.4.5 Τα χαρακτηριστικά του ελεγκτή 35 1.3 Το ελεγκτικό οικοσύστημα και η μεταβλητότητά του 36 1.4 Θεωρητικό πλαίσιο 37 1.4.1 Η Θεωρία της αντιπροσώπευσης 37 1.4.2 H Θεσμική θεωρία 39 1.4.3 Η Θεωρία της σηματοδότησης 41 1.4.4 Ανταγωνισμός και δομή της ελεγκτικής αγοράς 42 1.5 Ερευνητικά ερωτήματα 43 1.6 Συνοπτική παρουσίαση της έρευνας 43 1.7 Η συνεισφορά της έρευνας 45 1.8 Η Δομή της Διατριβής 47 2. Απορρύθμιση της ελεγκτικής αγοράς και οι επιπτώσεις της στην ποιότητα ελέγχου. 49 2.1 Ποιότητα ελέγχου 49 2.1.1 Μέτρα της ποιότητας του ελέγχου 52 2.1.1.1 Διαφοροποιήσεις του υποδείγματος Jones 56 2.1.1.2 To κεφάλαιο κίνησης (working capital) ως μέτρο υπολογισμού ποιότητας ελέγχου ……………………………………………………………………………..58 2.1.1.3 Λοιπά μέτρα της ποιότητας του ελέγχου 59 2.1.1.4 Ανεξάρτητες μεταβλητές στην ποιότητα του ελέγχου 60 2.2 Το ελεγκτικό επάγγελμα στην Ελλάδα 60 2.2.1 Ιστορική αναδρομή 60 2.2.2 Στατιστικά του ελεγκτικού κλάδου στην Ελλάδα 62 2.3 Μεταρρυθμίσεις του ελεγκτικού επαγγέλματος 63 2.3.1 Ο νόμος Sarbanes–Oxley (SOX) 63 2.3.2 Μεταρρυθμίσεις επί των αμοιβών ελέγχου. 65 2.3.3 Η Ελληνική Μεταρρύθμιση. 67 2.4 H επίδραση της απορρύθμισης της ελληνικής αγοράς ελεγκτικών υπηρεσιών στον ανταγωνισμό και την ποιότητα του ελέγχου. 68 2.4.1 Βιβλιογραφική ανασκόπηση. 70 2.4.2 Ερευνητική μεθοδολογία. 77 2.4.2.1 Δείγμα 78 2.4.2.2 Διαμόρφωση ερευνητικού υποδείγματος 81 2.4.2.2.1 Εξαρτημένη μεταβλητή 81 2.4.2.2.2 Ανεξάρτητες μεταβλητές 83 2.4.2.2.3 Η εξίσωση του ερευνητικού υποδείγματος 85 2.4.3 Οικονομετρικά Αποτελέσματα 86 2.4.3.1 Περιγραφική στατιστική 86 2.4.3.2 Αποτελέσματα παλινδρόμησης 89 2.4.3.3 Έλεγχοι ανθεκτικότητας (robustness checks) 90 2.4.3.4 Λοιποί υπολογισμοί 93 2.4.3.4.1 Ελεγκτικές Εταιρείες (Big4) και ποιότητα ελέγχου 93 2.4.3.4.2 Αλλαγή ελεγκτικής εταιρείας και ποιότητα ελέγχου 95 2.4.4 Σύνοψη δευτέρου κεφαλαίου 96 3. Η Επίδραση της Πανδημίας COVID-19 στο Ελεγκτικό Επάγγελμα 99 3.1 Η υγειονομική κρίση του COVID-19 99 3.2 Υγειονομική κρίση και το επάγγελμα του Ορκωτού Ελεγκτή - Λογιστή 100 3.3 Ανάπτυξη και επικύρωση του ερωτηματολογίου 102 3.3.1 Προβλήματα και προκλήσεις κατά την διάρκεια της πανδημίας. 102 3.3.2 Μεθοδολογία 106 3.3.3 Δείγμα 109 3.3.4 Αποτελέσματα 110 3.3.4.1 Περιγραφική στατιστική 110 3.3.4.2 Ασυμμετρία (skewness) και κύρτωση (kurtosis) 113 3.3.4.3 Έλεγχος Αξιοπιστίας 114 3.3.4.4 Παραγοντική ανάλυση (Factor Analysis) 115 3.3.5 Σχολιασμός αποτελεσμάτων 119 3.3.5.1 Εργασιακό και οργανωσιακό περιβάλλον (Work and Organizational Environment) 120 3.3.5.2 Σχεδιασμός ελέγχου (Audit Planning) 121 3.3.5.3 Αντιμετώπιση εντοπισμένων κινδύνων (Field work) 121 3.3.5.4 Έκθεση ελέγχου (Audit Report) 123 3.3.6 Σύνοψη τρίτου κεφαλαίου 123 3.4 Απαντήσεις Ορκωτών Ελεγκτών-Λογιστών επί του ερωτηματολογίου 124 3.4.1 Δημογραφικά χαρακτηριστικά 124 3.4.2 Περιβάλλον εργασίας και αντίδραση ελεγκτικής εταιρείας στην πανδημία. 125 3.4.2.1 Ελεγκτική εταιρία και αντιμετώπιση της πανδημίας : 126 3.4.3 Η αντίδραση των ελεγχόμενων στην πανδημία. 132 3.4.4 Σύνοψη τρίτου κεφαλαίου 133 4. Προσδιοριστικοί Παράγοντες Επιλογής Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή 135 4.1 Η επιλογή του ελεγκτή 135 4.1.1 Η διαφορά μεταξύ Big 4 και λοιπών ελεγκτικών εταιρειών 138 4.1.2 Εταιρική διακυβέρνηση και επιλογή ορκωτού ελεγκτή λογιστή. 139 4.1.3 Οι ιδιαιτερότητες της ελληνικής επικράτειας σε σχέση με τις λοιπές ευρωπαϊκές οικονομίες σε θέματα εταιρικής διακυβέρνησης. 140 4.2 Επισκόπηση βιβλιογραφίας και ανάπτυξη ερευνητικών υποθέσεων 143 4.2.1 Διοικητικό Συμβούλιο και Επιτροπή Ελέγχου 146 4.2.1.1 Το Μέγεθος του Διοικητικού Συμβουλίου 147 4.2.1.2 Η Ανεξαρτησία του Διοικητικού Συμβουλίου 148 4.2.2 Μετοχική σύνθεση και ιδιοκτησία 150 4.2.2.1 Οικογενειακή ιδιοκτησία 152 4.2.2.2 Θεσμική ιδιοκτησία 154 4.2.2.3 Κρατική ιδιοκτησία 156 4.2.3 Ποικιλομορφία Διοικητικού Συμβουλίου και Επιτροπής Ελέγχου 157 4.2.4 Μεταβλητές ελέγχου 160 4.3 Μεθοδολογία έρευνας 162 4.3.1 Δείγμα 162 4.3.2 Υπόδειγμα και μεταβλητές 163 4.4 Αποτελέσματα 164 4.4.1 Περιγραφική Στατιστική 164 4.4.2 Συσχετίσεις 167 4.4.3 Αποτελέσματα παλινδρόμησης 168 4.5 Σύνοψη τέταρτου κεφαλαίου 170 5. Σύνθεση και τελικά συμπεράσματα 172 5.1 Σύνοψη των ευρημάτων – Απαντήσεις στα ερευνητικά ερωτήματα 172 5.2 Ερευνητικά ερωτήματα 172 5.3 Μεθοδολογική προσέγγιση 173 5.4 Σύνοψη Ευρημάτων 174 5.5 Συνεισφορά διατριβής 175 5.6 Περιορισμοί της έρευνας 177 5.7 Προτάσεις για μελλοντική έρευνα 178 Βιβλιογραφία 181 Ευρετήριο Πινάκων 203 Ευρετήριο Εικόνων 204 Ευρετήριο Εξισώσεων 205 Παραρτήματα 206el
heal.advisorNameΧύτης, Ευάγγελοςel
heal.committeeMemberNameΦίλος, Ιωάννηςel
heal.committeeMemberNameΚαραμάνης, Κωνσταντίνοςel
heal.committeeMemberNameΣυμεωνίδης, Σπυρίδωνel
heal.committeeMemberNameΛιάπης, Κωνσταντίνοςel
heal.committeeMemberNameΝεραντζίδης, Μιχαήλel
heal.committeeMemberNameΚιτσαντάς, Θωμάςel
heal.committeeMemberNameΧύτης, Ευάγγελοςel
heal.academicPublisherΠανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Σχολή Οικονομικών και Διοικητικών Επιστημών. Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικήςel
heal.academicPublisherIDuoiel
heal.numberOfPages222el
heal.fullTextAvailabilitytrue-
Appears in Collections:Διδακτορικές Διατριβές - ΛΧ

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
Fasoulas_M_.pdf2.07 MBAdobe PDFView/Open


This item is licensed under a Creative Commons License Creative Commons