Please use this identifier to cite or link to this item: https://olympias.lib.uoi.gr/jspui/handle/123456789/40221
Full metadata record
DC FieldValueLanguage
dc.contributor.authorΜαγκούλια, Μαρία Νεκταρίαel
dc.date.accessioned2026-07-03T10:09:31Z-
dc.date.available2026-07-03T10:09:31Z-
dc.identifier.urihttps://olympias.lib.uoi.gr/jspui/handle/123456789/40221-
dc.rightsAttribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 United States*
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/us/*
dc.subjectΕκχύλισμα φύλλων ελιάςel
dc.subjectΑθηροθρόμβωσηel
dc.subjectΤερπένιαel
dc.subjectΣεκοιριδοειδήel
dc.subjectΟλευρωσίδηςel
dc.subjectΟλευρωπεΐνηel
dc.titleΔιερεύνηση της επίδρασης εκχυλισμάτων φύλλων ελιάς σε μηχανισμούς της αθηροθρόμβωσηςel
dc.typemasterThesisen
heal.typemasterThesisel
heal.type.enMaster thesisen
heal.type.elΜεταπτυχιακή εργασίαel
heal.classificationΧημείαel
heal.classificationΒιοχημείαel
heal.dateAvailable2026-07-03T10:10:32Z-
heal.languageelel
heal.accessfreeel
heal.recordProviderΠανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Σχολή Θετικών Επιστημώνel
heal.publicationDate2026-06-30-
heal.abstractΗ ελιά (Olea europaea L.) και τα φύλλα της αποτελούν πλούσια πηγή βιοδραστικών ενώσεων και παρουσιάζουν σημαντικές βιολογικές δράσεις, όπως αντιοξειδωτική, αντιφλεγμονώδη, αντιθρομβωτική και αντικαρκινική, σύμφωνα με πλήθος βιβλιογραφικών δεδομένων. Η ολευρωπεΐνη αποτελεί ένα από τα κύρια και πλέον μελετημένα φαινολικά συστατικά των φύλλων ελιάς, στην οποία αποδίδονται πολλές από τις ευεργετικές τους ιδιότητες. Παράλληλα, τα τερπένια αποτελούν μία ευρεία και διακριτή κατηγορία βιοδραστικών ενώσεων, συστατικών των αιθέριων ελαίων, τα οποία έχουν αναφερθεί στη βιβλιογραφία για τις σημαντικές βιολογικές τους δράσεις. Στην παρούσα διπλωματική εργασία μελετήθηκαν εκχυλίσματα φύλλων ελιάς με διαφορετική χημική σύσταση, με σκοπό τη διερεύνηση της βιολογικής τους δράσης και της συμβολής των επιμέρους βιοδραστικών συστατικών τους. Συγκεκριμένα, μελετήθηκαν εκχύλισμα πλούσιο σε φαινολικά συστατικά (σεκοϊριδοειδή και φλαβονοειδή), εκχύλισμα εμπλουτισμένο σε φαινολικά συστατικά μετά από επεξεργασία με διχλωρομεθάνιο (DCM) και εκχύλισμα εμπλουτισμένο σε τερπένια μετά από αντίστοιχη επεξεργασία. Επιπλέον, η ολευρωπεΐνη και ο ολευρωσίδης μελετήθηκαν ως πρότυπες ενώσεις αναφοράς, προκειμένου να αξιολογηθεί η συμβολή τους στις παρατηρούμενες βιολογικές αποκρίσεις. Τα εκχυλίσματα αυτά ετοιμάστηκαν στο Εργαστήριο Αξιοποίησης Βιοδραστικών Φυσικών Προϊόντων του Τμήματος Φαρμακευτικής του ΕΚΠΑ. Κατά το στάδιο της εκχύλισης και του χημικού χαρακτηρισμού των εκχυλισμάτων εφαρμόστηκαν οι αναλυτικές τεχνικές HPLC-DAD και HPLC-MSQ, με σκοπό το χρωματογραφικό διαχωρισμό, την ταυτοποίηση και την επιβεβαίωση των κύριων συστατικών τους. Η αντιοξειδωτική δράση των εκχυλισμάτων αξιολογήθηκε μέσω της αναστολής της οξείδωσης της LDL χοληστερόλης. Για το σκοπό αυτό απομονώθηκε λιποπρωτεΐνη χαμηλής πυκνότητας (LDL) από πλάσμα φαινομενικά υγιών δοτών και υποβλήθηκε σε μη ενζυμική οξείδωση με χρήση ιόντων χαλκού παρουσία των εκχυλισμάτων. Η αντιαιμοπεταλιακή δράση τους διερευνήθηκε με τη μέτρηση της αιμοπεταλιακής συσσώρευσης, χρησιμοποιώντας ως αγωνιστές το αραχιδονικό οξύ (AA), τη διφωσφορική αδενοσίνη (ADP) και το TRAP-6. Επιπλέον, μελετήθηκε η επίδραση της ολευρωπεΐνης αλλά και του εκχυλίσματος πλούσιου σε φαινολικά συστατικά μετά από επεξεργασία με DCM στη νέτωση. Για το σκοπό αυτό, απομονώθηκαν ουδετερόφιλα από αίμα φαινομενικά υγιών δοτών και στη συνέχεια ενεργοποιήθηκαν με τον αγωνιστή PMA (phorbol 12-myristate 13-acetate, Φορβόλη 12-μυριστική 13-οξικό) προς σχηματισμό εξωκυττάριων παγίδων ουδετερόφιλων (NETs). Επιπλέον, η αντικαρκινική δράση των εκχυλισμάτων αξιολογήθηκε με τη μέθοδο ΜΤΤ σε καρκινική κυτταρική σειρά μαστού MCF-7. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ο ολευρωσίδης παρουσίασε την ισχυρότερη αντιοξειδωτική δράση, ενώ το εκχύλισμα εμπλουτισμένο σε σεκοιριδοειδή και φλαβονοειδή εμφάνισε μεγαλύτερη αναστολή της οξείδωσης της LDL συγκριτικά με την απομονωμένη ολευρωπεΐνη, υποδηλώνοντας πιθανή συνεργατική δράση των φαινολικών συστατικών. Το εκχύλισμα εμπλουτισμένο σε τερπένια δεν παρουσίασε αξιόλογη αντιοξειδωτική δράση. Αντίθετα, κανένα από τα εκχυλίσματα δεν ανέστειλε τη συσσώρευση αιμοπεταλίων. Επιπλέον, τόσο το εκχύλισμα εμπλουτισμένο σε σεκοϊριδοειδή και φλαβονοειδή όσο και η ολευρωπεΐνη δεν επηρέασαν σημαντικά το σχηματισμό εξωκυττάριων παγίδων ουδετερόφιλων (NETs), ενώ παρουσίασαν παρόμοια ανασταλτική επίδραση στην κυτταρική βιωσιμότητα χωρίς να παρατηρείται συνεργατική κυτταροτοξική δράση κατά τον συνδυασμό τους. Τα αποτελέσματα αυτά αναδεικνύουν τη σημασία των αλληλεπιδράσεων μεταξύ των συστατικών των εκχυλισμάτων φύλλων ελιάς και υποστηρίζουν την περαιτέρω διερεύνηση του ρόλου τους στη διαμόρφωση των βιολογικών ιδιοτήτων τους που σχετίζονται με τους μηχανισμούς της αθηροθρόμβωσης.el
heal.abstractThe olive tree (Olea europaea L.) and its leaves constitute a rich source of bioactive compounds and exhibit a wide range of biological activities, including antioxidant, anti-inflammatory, antithrombotic, and anticancer effects, as documented in numerous scientific studies. Oleuropein is one of the principal and most extensively studied phenolic constituents of olive leaves and is considered responsible for many of their beneficial properties. In parallel, terpenes represent a broad and distinct class of bioactive compounds and major constituents of essential oils, which have also been reported to exert significant biological activities. In the present thesis, olive leaf extracts with different chemical compositions were investigated in order to evaluate their biological activity and elucidate the contribution of their individual bioactive constituents. Specifically, a phenolic-rich extract (containing secoiridoids and flavonoids), a phenolic-enriched extract obtained following dichloromethane (DCM) treatment, and a terpene-enriched extract produced through a corresponding treatment were studied. Furthermore, oleuropein and oleuroside were examined as reference compounds to assess their contribution to the observed biological responses. These extracts were prepared at the Laboratory of Bioactive Natural Products Exploitation, Department of Pharmacy, National and Kapodistrian University of Athens (NKUA). During the extraction and chemical characterization procedures, HPLC-DAD and HPLC-MS/Q analytical techniques were employed for the chromatographic separation, identification, and confirmation of the major constituents of the extracts. The antioxidant activity of the extracts was evaluated through their ability to inhibit LDL cholesterol oxidation. For this purpose, low-density lipoprotein (LDL) was isolated from the plasma of apparently healthy donors and subjected to non-enzymatic oxidation induced by copper ions in the presence of the extracts. Their antiplatelet activity was investigated by measuring platelet aggregation using arachidonic acid (AA), adenosine diphosphate (ADP), and TRAP-6 as agonists. In addition, the effect of oleuropein and of the phenolic-rich extract following DCM treatment on NETosis was 6 examined. To this end, neutrophils were isolated from the blood of apparently healthy donors and subsequently stimulated with phorbol 12-myristate 13-acetate (PMA) to induce the formation of neutrophil extracellular traps (NETs). Furthermore, the anticancer activity of the extracts was assessed using the MTT assay in the MCF-7 breast cancer cell line. The results demonstrated that oleuroside exhibited the strongest antioxidant activity, while the extract enriched in secoiridoids and flavonoids showed greater inhibition of LDL oxidation compared with isolated oleuropein, suggesting a possible synergistic effect among phenolic constituents. In contrast, the terpene-enriched extract did not display noteworthy antioxidant activity. None of the extracts exhibited inhibitory effects on platelet aggregation. Furthermore, neither the secoiridoid- and flavonoid-enriched extract nor oleuropein significantly affected NET formation, while both demonstrated comparable inhibitory effects on cellular viability, with no evidence of synergistic cytotoxicity when combined. These findings highlight the importance of interactions among the constituents of olive leaf extracts and support further investigation into their role in shaping the biological properties of these extracts, particularly those associated with the mechanisms underlying atherothrombosis.en
heal.tableOfContentsΣκοπός………………………………………………………………………………………………..…..…..…σελ.4 Abstract ………………………………………………………………………………………………....……..σελ.5 Περίληψη……………………………………………………………………………………….………………σελ.7 Συντμήσεις………………………………………………………………………………………….…..…….σελ.10 Κεφάλαιο 1ο: Ελιά, φύλλα ελιάς, ελαιόλαδο 1.1 Ελιά, ελαιόλαδο και φύλλα ελιάς…………………………………………………..….……σελ.15 1.2 Ανάλυση βιοδραστικών συστατικών………………………………………………….……σελ.18 1.2.α Φαινολικές ενώσεις, πολυφαινόλες και φλαβονοειδή……………….……….σελ.18 Ι. Φαινολικές ενώσεις……………………………………………………………………….………..σελ.18 ΙΙ. Πολυφαινόλες ……………………………………………………………………………….….......σελ.19 ΙΙΙ. Φλαβονοειδή…………………………………………………………………………………….….. σελ.19 ΙV. Δραστικές ενώσεις ελιάς…………………………………………………………………….…..σελ.21 1.2.β Ολευρωπεΐνη…………………………………………………………………………..……..……σελ.22 1.2.β1 Ολευρωπεΐνη και παράγωγά της ως κύριες φαινολικές ενώσεις στην ελιά και στα φύλλα ελιάς………………………………………………………………………………..………….σελ.22 1.2.β2 Ολευρωσίδης: Ισομερές σεκοϊριδοειδές της ελιάς………………………..……σελ.24 1.2.β3 Σύνθεση ολευρωπεΐνης……………………………………………………………………..σελ.25 1.2.β4 Βιολογικές δράσεις της ολευρωπεΐνης και των παραγώγων της…….….σελ.26 Ι. Αντιυπερτασιακή και καρδιοπροστατευτική δράση……………………………..……σελ.26 ΙΙ. Αντικαρκινική δράση ……………………………………………………………………….……….σελ.27 ΙΙΙ. Άλλες δράσεις……………………………………………………………………………………….….σελ.27 Κεφάλαιο 2ο: Δράσεις ελιάς και προϊόντων της 2.1 Ελιά, φύλλα ελιάς και δράσεις ………………………………………………………..….…..σελ.30 2.1.α Αντιοξειδωτική δράση…………………………………………………………………...……..σελ.31 2.1.β Αντιθρομβωτική δράση …………………………………………………………….….………σελ.32 2.1.γ Αντικαρκινική δράση ………………………………………………………………….………..σελ.35 Κεφάλαιο 3ο : Τερπένια 3.1 Τερπένια………………………………………………………………………………………………….σελ.38 3.2 Δράσεις τερπενίων………………………………………………………………………….……….σελ.38 3.3 Τριτερπενικά οξέα των φύλλων ελιάς: ολεανολικό και μασλινικό οξύ…………………………………………………………………………………………………………………σελ.39 Κεφάλαιο 4ο: Αθηροθρόμβωση 4.1 Εισαγωγή………………………………………………………………………………………….………..σελ.41 4.2 Παθοφυσιολογία της νόσου ..…………………………………………………………………...σελ.42 4.3 Σταθερότητα και ρήξη πλάκας..………………………………………………………………...σελ.48 4.4 Παράγοντες κινδύνου..……………………………………………………………………………...σελ.49 4.5 Φλεγμονή και αθηροσκλήρωση..………………………………………………………….……σελ.50 4.6 NETs (Neutrophil Extracellular Traps) και αθηροσκλήρωση………………………..σελ.51 4.7 Αθηροσκλήρωση & ελιά..……………………………………………………………………….….σελ.53 Κεφάλαιο 5ο: Υλικά – Μέθοδοι 5.1.α Προετοιμασία δειγμάτων……………………………………………………………………….σελ.56 5.1.β Αραιώσεις εκχυλισμάτων - Ετοιμασία διαλυμάτων εργασίας ………………..σελ.58 5.2 Απομόνωση λιποπρωτεϊνών με διαδοχικές υπερφυγοκεντρήσεις…………….σελ.60 5.2.α Απομόνωση χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνης (Low Density Lipoprotein-LDL)………………………………………………………………………………………………………………..σελ.61 5.2.β Διαπίδυση……………………………………………………………………………………………..σελ.64 5.2.γ Ποσοτικοποίηση της LDL με τη μέθοδο της BCA…………………………………….σελ.65 5.2.δ Οξειδωτική τροποποίηση της LDL με ιόντα Cu2+……………………………………σελ.67 5.3 Συσσωρευομετρία οπτικής διαπερατότητας (Light Transmission Aggregometry, LTA)………………………………………………………………………………………………….…………….σελ.69 5.4 Έλεγχος κυτταροτοξικότητας……………………………………………………….……………σελ.77 5.4.α Ετοιμασία καλλιέργειας……………………………………………………………….………..σελ.78 5.4.β Splitting ……………………………………………………………………………………….……….σελ.79 5.4.γ Πάγωμα κυττάρων………………………………………………………………………….……..σελ.81 5.4.δ Δοκιμασία κυτταρικής βιωσιμότητας ΜΤΤ (MTT assay)………………….……..σελ.81 5.5 Νέτωση…………………………………………………………………………………………….………σελ.86 5.5.α Απομόνωση ουδετερόφιλων………………………………………………………….……..σελ.86 5.5.β Ανοσοφθορισμός και μικροσκοπική παρατήρηση εξωκυττάριων παγίδων ουδετερόφιλων (Neutrophil Extracellular Traps)………………………………….….…….σελ.91 5.6 Στατιστική ανάλυση…………………………………………………………………………………σελ.99 Κεφάλαιο 6ο: Αποτελέσματα 6.1 Αποτελέσματα χρωματογραφικής ανάλυσης……………………………………..σελ.100 6.2 Αποτελέσματα οξείδωσης LDL…………………………………………………….….….σελ.109 6.3 Αποτελέσματα συσσώρευσης αιμοπεταλίων……………………………………..σελ.114 6.4 Αποτελέσματα κυτταροτοξικότητας……………………………………………………σελ.119 6.5 Αποτελέσματα νέτωσης……………………………………………………………………..σελ.125 Κεφάλαιο 7ο: Συμπεράσματα……………………………………………………………………σελ.129 Κεφάλαιο 8ο: Συζήτηση…………………………………………………………………………….σελ.133 Βιβλιογραφία……………………………………………………………………………………………σελ.144el
heal.advisorNameΠανταζή , Δέσποιναel
heal.committeeMemberNameΠανταζή, Δέσποιναel
heal.committeeMemberNameΤσελέπης, Αλέξανδροςel
heal.committeeMemberNameΣκαλτσούνης, Αλέξιος-Λέανδροςel
heal.academicPublisherΠανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Σχολή Θετικών Επιστημών. Τμήμα Χημείαςel
heal.academicPublisherIDuoiel
heal.numberOfPages167el
heal.fullTextAvailabilitytrue-
Appears in Collections:Διατριβές Μεταπτυχιακής Έρευνας (Masters) - ΧΗΜ

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
ΜΔΕ(ΤΕΛΙΚΟ)-ΜΑΡΙΑ ΜΑΓΚΟΥΛΙΑ.pdf4.45 MBAdobe PDFView/Open


This item is licensed under a Creative Commons License Creative Commons