Μελέτη των μοριακών μηχανισμών πρόκλησης αποπτωτικού θανάτου σε κύτταρα που εκτίθενται σε H2O2 (Doctoral thesis)

Σκιαδά, Βασιλική


Η ιδιότητα των ιόντων σιδήρου να αλλάζουν την οξειδοαναγωγική τους κατάσταση είναι ένα γεγονός που τους προσδίδει από τη μία πλευρά μία προνομιακή θέση στη ζώσα ύλη αλλά από την άλλη τα καθιστά πιθανές πηγές κινδύνου. Για τον λόγο αυτό, η φύση έχει προβλέψει ούτως ώστε το μεγαλύτερο μέρος του ενδοκυττάριου σιδήρου να βρίσκεται στενά συνδεδεμένο σε πρωτεΐνες με τέτοιον τρόπο ώστε να αποφεύγεται η αντίδρασή του με το Η2Ο2. Εντούτοις, ένα μικρό μέρος του σιδήρου θεωρείται ότι ευρίσκεται στα κύτταρα χαλαρά συνδεδεμένο σε διάφορα ενδοκυττάρια μόρια και είναι άμεσα διαθέσιμο στο κύτταρο για την κάλυψη των αναγκών του. Το μέρος αυτό του σιδήρου καλείται ‘‘οξειδοαναγωγικά ενεργός σίδηρος’’ και θεωρείται ικανό να αντιδρά με Η2Ο2 με συνέπεια τη δημιουργία των εξαιρετικά δραστικών ριζών υδροξυλίου (.ΟΗ), οι οποίες δεν προλαβαίνουν να διαχυθούν αλλά αντιδρούν ακαριαία και οξειδώνουν όλα τα κυτταρικά συστατικά. Πέρα όμως από την τοξική δράση που παρουσιάζει το Η2Ο2, τα τελευταία χρόνια έχει γίνει κατανοητό ότι η ενδοκυττάρια οξειδοαναγωγική κατάσταση αποτελεί το βασικό ρυθμιστή της «τύχης» του κυττάρου καθώς αλλαγές στην οξειδοαναγωγική ισορροπία μπορούν να επηρεάσουν βασικές κυτταρικές λειτουργίες. Ωστόσο, αν και ο ρόλος του H2O2 ως δεύτερου διαμεσολαβητή έχει μελετηθεί εκτενώς και είναι κοινώς αποδεκτό ότι παίζει κεντρικό ρόλο στη ρύθμιση πολλών κυτταρικών διεργασιών, από την άλλη πλευρά, ελάχιστες είναι μέχρι στιγμής οι διαθέσιμες αναφορές πάνω στο ρόλο (αν υπάρχει κάποιος), που πιθανώς να διαδραματίζουν τα οξειδοαναγωγικά ενεργά ιόντα σιδήρου στους σηματοδοτικούς μηχανισμούς που εμπλέκεται το Η2Ο2. Στην παρούσα εργασία έγινε μια προσπάθεια να διερευνηθεί αν τα ιόντα σιδήρου εμπλέκονται στη μεταγωγή του σήματος στην απόπτωση που προκαλείται από το Η2Ο2 και να διαλευκανθεί σε ποιο σημείο της αποπτωτικής διαδικασίας αλλά και με ποιον τρόπο τα ιόντα σιδήρου μπορούν να επηρεάσουν αυτή τη διεργασία. Για τη δέσμευση του σιδήρου έγινε χρήση μια ευρέως χρησιμοποιούμενης στην κλινική πράξη σιδηροδεσμευτικής ένωσης, της δεσφεριοξαμίνης, η οποία δε μπορεί να διαπερνά τις κυτταρικές μεμβράνες αλλά προσλαμβάνεται από τα κύτταρα με ενδοκύττωση και μέσω των ενδοσωματίων καταλήγει στα λυσοσωμάτια και πιθανά και σε άλλα ενδοκυττάρια διαμερίσματα. Στα πρώτα πειράματα που πραγματοποιήθηκαν, παρατηρήθηκε ότι η απομάκρυνση του σιδήρου μέσω προ-επώασης των κυττάρων με δεσφεριοξαμίνη ανέστειλε σε σημαντικό βαθμό τη δημιουργία ενδονουκλεοσωμικών σχάσεων στο DNA των κυττάρων αλλά και την εξωτερίκευση της φωσφατιδιλοσερινης στην εξωτερική πλευρά της κυτταροπλασματικής μεμβράνης υποδηλώνοντας τη σπουδαιότητα των ιόντων σιδήρου στον καταρράκτη της αποπτωτικής διαδικασία.
Alternative title / Subtitle: ο ρόλος των ιόντων σιδήρου
Institution and School/Department of submitter: Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Σχολή Ιατρικής. Τμήμα Ιατρικής. Τομέας Λειτουργικός - Κλινικοεργαστηριακός. Εργαστήριο Βιολογικής Χημείας
Subject classification: Οξειδωτικό στρες
Απόπτωση
Keywords: Απόπτωση,Κυστεΐνη,Μεταγωγή σημάτων,Οξειδωτικό στρες,Μεταγωγή σημάτων μέσω οξειδοαναγωγικών αντιδράσεων,Δραστικές μορφές οξυγόνου (Δ.Μ.Ο.),Σίδηρος
URI: http://olympias.lib.uoi.gr/jspui/handle/123456789/542
Link: http://thesis.ekt.gr/thesisBookReader/id/18118#page/1/mode/2up
Appears in Collections:Διδακτορικές Διατριβές

Files in This Item:
There are no files associated with this item.



 Please use this identifier to cite or link to this item:
http://olympias.lib.uoi.gr/jspui/handle/123456789/542
  This item is a favorite for 0 people.

Items in DSpace are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.